Het leven neemt onverwachte wendingen

Voor sommigen is dit misschien nog een verrassing, anderen hebben het al via via gehoord of nog anderen hebben me al echt gezien. Wat niemand kon voorspellen in september is toch werkelijkheid geworden. Ik heb mijn missie in Mali vroegtijdig moeten afsluiten op aanraden van het consulaat en de zustergemeenschap.

Het is allemaal zeer snel gegaan, maar ik ben blij dat ik nog afscheid heb kunnen nemen van de belangrijkste mensen daar: leerlingen, leerkrachten, zusters, en mijn beste vrienden daar: Théo en zijn familie.

Maandag 2 april 2012: De situatie is zeer onzeker. Een staatsgreep werd gepleegd. Toeareg rebellen maken gebruik van het machtsvacuüm en veroveren steeds meer delen van noordelijk Mali. Ook islamitische fundamentalisten en leden van Al Qaida bevinden zich in het Noorden. Allen met hun eigen wensen, maar veeleer eisen. Wat zal er verder gebeuren? Niemand die hierop een klaar antwoord heeft. De hoofdzuster was die dag naar mij gekomen met de raad om bij het ereconsulaat inlichtingen in te winnen. Eerder die week hadden ze me al gebeld om te vragen of ik van plan was om te blijven. Ik voelde dus wel dat er iets niet juist was. Wanneer het ereconsulaat me zou aanraden om te vertrekken, wou de zuster ook dat ik vertrok, aangezien ze de verantwoordelijkheid niet wou nemen over iets wat niemand kan voorspellen.  Diezelfde avond nog heb ik  gebeld. De vrouw aan de telefoon vertelde me dat ze niemand verplichten om te vertrekken, maar dat ze het wel sterk aanraden. Uiteindelijk heb ik dan de knoop doorgehakt om te vertrekken. Dit was het beste, ook voor het thuisfront. De telefoon ten huize Van Belle – Bauwens kreeg namelijk niet veel ademruimte sinds de staatsgreep gepleegd werd.

Dinsdag ochtend ben ik samen met zuster Margo naar het kantoor van Brussels Airlines gereden om de datum van mijn vliegtuigticket te veranderen. Eerst dachten we nog niet te gaan, aangezien er geruchten waren dat er geen vliegtuigen meer afreisden naar Europa.  Aangekomen in Bamako bleek dit toch niet het geval te zijn. Omdat niemand wist wat er zou gebeuren en of de grenzen zouden worden gesloten, nam ik de eerste vlucht. Die zou woensdag 4 april opstijgen om 19u plaatselijke tijd. Bij de terugkeer naar Niamana zijn we ook nog even bij Abbé Timothée langs geweest om afscheid te nemen. Dinsdagavond ben ik voor de laatste keer naar de eucharistieviering geweest. Aansluitend ben ik met een trekrugzak vol materiaal (chocolade, koeken, kledij, maandverband, zonnecrème, malariapillen …) die ik niet meer wou en kon meenemen naar Théo getrokken om daar afscheid te nemen. Ik kreeg er nog een heerlijk maal voorgeschoteld.

Woensdag ochtend kreeg ik tijdens het ochtendwoord een mooie bedanking van leerlingen, leerkrachten en directie. Ze bedankten met liederen, poëzie, tekst en gebed. Nadien had ik ook nog een woordje voorbereid. Op het einde kreeg ik nog een groot applaus van de 600 leerlingen. ’s Middags nam ik afscheid van de meisjes van de foyer. Ze kregen elk een klein cadeautje. Voor de zusters had ik een schriftje waarin ik voor elk een persoonlijk bedankingstekstje had geschreven. Ook kregen ze nog een icoon die mijn ouders gekocht hadden in de abdij van Dendermonde. Ze waren ermee in de wolken.

Om 15u30 was het tijd om te vertrekken. Samen met zuster Rosanna reed ik van het terrein. De leerlingen hadden ondertussen les en zwaaiden allemaal vanuit het raam. Dat was een mooi, maar ook wel pijnlijk moment. De vlucht was goed verlopen. Omstreeks 05u45 Belgische tijd landde ik op Belgische bodem.  Daar stonden mijn ouders en Tom me op te wachten. Het was een blij weerzien.

Ondertussen zijn er al bijna twee weken voorbij. Na een paar dagen van euforie, kom  ik in een werkelijkheid die niet zo vanzelfsprekend is: mijn leven terug richting geven, werk zoeken … Ik heb nog geregeld contact met de zusters, Théo, leerkrachten … Ze stellen het wel.

Ten slotte zou ik ook nog enkele mensen willen bedanken die voor, tijdens en na mijn verblijf in Mali een enorme steun zijn geweest en die het mogelijk maakten dat ik deze kans kon grijpen. Een kans waarbij ik veel heb geleerd.

-          Zuster Marina, Zuster Lies, Sara en Katrien van Vides, die voor mij deze vrijwilligersplaats hebben gezocht en gezorgd hebben voor opleiding en opvolging.

-          JOKRI Dendermonde voor hun mentale en financiële steun

-          Parochie Opdorp, en in het bijzonder pastoor Bruyland

-          Juf Griet voor het ter beschikking stellen van de kleuterschool

-          De collega’s van mijn mama

-          De zusters in Mali (Bernadette, Rosanna, Lydie, Jacqueline, Margo, Carine)

-          Zuster Carolien en Zuster Lina uit Opwijk die me zijn komen bezoeken, en zuster Carina als contactpersoon

-          Tom en zijn ouders

-          Sara en Lode

-          Tropisch instituut (Dr Van den Daele) en Dr Knop voor de medische begeleiding

-          Alle buren, vrienden en kenissen die op de één of andere manier hun steun hebben verleend of aan me hebben gedacht

-          En ten slotte mijn ouders,samen met Tom, mijn grootste steunen in moeilijke tijden.

Voor deze keer zijn het geen Malinese groeten meer, maar Belgische groeten!

Earth hours in Mali

Gisteren organiseerde WWF wereldwijd hun jaarlijkse campagne van Earth Hour. Voor diegenen die de campagne niet zouden kennen: iedereen wordt dan opgeroepen om wereldwijd de lichten een uurtje doven. Wij, hier in Mali hebben daarvoor zelfs geen campagne nodig. We hebben gewoon geen keuze. Vandaag net zoals de vijf of zes voorbije dagen is de elektriciteit namelijk uitgevallen. Maar deze keer was het wel extreem lang: van iets voor 8u deze ochtend tot 18u ’s avonds; meer dan 10 uur dus. Daarbij kwam dan nog eens dat het netwerk van Orange en Malitel het ook lieten afweten. Dit wil zeggen: meer dan 10 uur geen ventilatoren die voor verfrissing zorgen, meer dan 10 uur geen mogelijkheid om met de vaste computer te werken, meer dan 10 uur diepvriezer en koelkast die niet werken met risico op schiften van boter, yoghurt … en meer dan 10 uur geen mogelijkheid om water te koken met de waterkoker. Al is dit laatste misschien wel wat onbelangrijk. Alhoewel, een lekkere warme chocomelk bij het ontbijt kan, ondanks de temperatuur hier, wel smaken.

Over temperaturen gesproken. Mali warmt op: letterlijk en figuurlijk.

Ondertussen is het hier elke dag zo’n 43°C. Op bepaalde momenten voel ik mijn poriën letterlijk opentrekken. Gelukkig is er een ventilator, maar nog veel belangrijker een douche en fris, drinkbaar water (al hangt de frisheid natuurlijk nauw samen met de werking van de elektriciteit!). Ondanks de staatsgreep zit ik nog steeds in Mali. En neen dit is geen 1 aprilgrap! Het warmt op,  figuurlijk dan, en naar verluid stijgt de druk ook van buitenaf. Vandaag zou de “president” Sanogo een belangrijke toespraak houden. Gezien de elektriciteit zo lang uitgebleven is, heb ik er dus geen idee van of hij nu al op het scherm verschenen is. Wat ik wel weet, is dat de Toeareg rebellen ondertussen een nieuwe stad in handen hebben: Kidal. En ze zouden naar Timboektoe aan het trekken zijn. Onzekerheid troef dus.

De voorbije week was het paasvakantie, en die is nu op 1 april ook afgelopen. Ik ben vrij veel op stap geweest met Théo. Zo heb ik kunnen zien dat er in Mali van alledag nauwelijks iets van de staatsgreep te merken was na 27 maart, tenzij dan enkele manifestaties voor en tegen de staatsgreep in het centrum van de stad. Tussen 22 maart (dag van de staatsgreep) en 26 maart was er uitgaansverbod en ben ik dus ook niet buiten de vier muren van de school geweest. Het leven gaat hier terug zijn gewone gang: sotrama’s rijden, handelaars zijn druk bezig hun waren aan te prijzen… Voorlopig heb ik er geen enkel idee van hoe het hier zal evolueren: regeringsleiders van de buurlanden beraden zich, burgers nemen een standpunt in, Sanogo zal ook wel zijn mening hebben over de toekomst van dit land, een land dat volgens velen gebukt gaat onder een enorme corruptie.  Deze week nog werd bekend dat bij de huidige eerste minister zo’n 3 à 4 miljard CFA gevonden werd (tussen de 4,5 en de 6 miljoen euro). Ook zouden er vervalste stemmen met de eerste minister als presidentsverkozene gevonden zijn voor de verkiezingen die eind deze maand zouden plaats vinden. Kleine kanttekening: deze persoon is een goede vriend van ATT, de huidige president. Amadou Toumani Touré wou zich er waarschijnlijk van verzekeren dat zijn corrupt bewind door één van zijn companen werd voortgezet. De militairen hebben hier een stokje voor gestoken.

Deze week nog heb ik met een collega van op school een bezoek gebracht aan enkele van zijn studievrienden. Iemand vertelde me dat er zelfs niet meer wordt nagedacht over corruptie, het is hier de normaalste zaak van de wereld om net te doen wat je niet hoort te doen. Ook politieagenten werken dit mee in de hand door niet op te treden bij wets- en verkeersovertredingen. En wie zijn op lange termijn de grootste slachtoffers van dit gedrag? De gewone bevolking. Neem nu het voorbeeld van rijst. Dit heeft niet rechtstreeks iets met corruptie te maken, maar wel met oneerlijkheid ten opzichte van de eigen bevolking. Mali is een grote rijstproducent. Al de geproduceerde rijst wordt echter uitgevoerd en Mali zelf voert Aziatische rijst in, die nota bene veel duurder is dan hun eigen rijst, wat logisch is.  De ontginning van goud is een andere branche waar er nogal wat corrupt gedrag bij komt kijken. Het komt er altijd op neer dat de grote, sluwe vos wint en de kleine, hardwerkende mens verliest. Om nog een voorbeeld uit het dagelijks leven van Mali te citeren.  Donderdag ben ik met Theo naar een zeer arme familie geweest om zeep te brengen. Zij wonen met 8 in een onmenselijk, klein huis. Met huis bedoel ik dan een betonnen gebouw (schatting) van 4 bij 3 meter. Dit huisje staat op het terrein van een landeigenaar. De familie onderhoudt het  en kweekt er in het regenseizoen groenten, graan … op. Zelf krijgen ze 50% van de oogst, de andere 50% wordt verkocht waarbij de arme familie geen enkel aandeel in winst heeft.

Vandaag was het Palmzondag. Dit heb ik gevierd met een eucharistieviering bij de zusters. Van aan de kapel zijn we met iets wat op palmbladen moest lijken in processie naar de polyvalente zaal gegaan om aldaar de Goede Week in te zetten. Gisteren zijn zuster Margo en zuster Lucy uit Ivoorkust teruggekomen. Ze zaten slechts me tien in het vliegtuig.  “Enkel de moedigen die naar Bamako gaan!”, zo sprak één van de personeelsleden van de vliegtuigmaatschappij. Morgen gaat zuster Lucy met een bus naar San. Van daaruit zullen de zusters van Touba haar met de auto komen halen, zodat zij haar missie in Touba weer kan verder zetten. Momenteel zit ik terug met heel mijn hebben en houden in mijn kamer in de foyer. De meisjes zijn allemaal terug op post om morgen het derde en laatste trimester van het schooljaar aan te vatten. Benieuwd of de “compositions” morgen al zullen worden verder gezet.

Jullie zien het. Staatsgreep of niet: het leven gaat door.

Malinese groet!

Niet de eerste keer...

Zo, zo, zo. Vier dagen na de staatsgreep ben ik hier met nieuws heet van de naald. Momenteel wordt de leider van het Malinese leger (Amadou Sanogo),diegene die de staatgreep heeft gepleegd, door vele mensen gezien als de president van Mali. Hij zendt elke dag via de Malinese televisie (ORTM) “communiqués” uit via zijn porte parole Amadou Konaré. Gisteren heb ik zelf ook naar het journaal gekeken samen met twee zusters. De belangrijkste boodschappen uit zijn berichten en wat ik eruit begrijp:

-          Hij roept alle militairen op om terug naar de legerkazernes te gaan en hun wapens daar neer te leggen, zodat de rust terugkeert in Bamako.

-          Elkeen die niet gemachtigd is om een wapen te dragen zal gestraft worden.

-          Elke prijsstijging van benzine of voedingswaren, daar zal tegen opgetreden worden. Er zijn namelijk mensen die van deze staatsgreep profiteren.

-          De activiteiten zouden normaal gezien morgen, dinsdag 27 maart 2012, opnieuw van start gaan. Hij roept alle mensen op om het werk dan opnieuw aan te vatten. Ik vermoed dat ook de luchthaven en grenzen terug zullen opengesteld worden.

Als alles klopt wat hij zegt, leven we hier dus op hoop. Al moet ik nog eens zeggen dat ik in Niamana van heel die staatsgreep niets heb gemerkt. Gisteren kreeg de hoofdzuster hier ook telefoon van de grote baas van de Malinese radio- en televisiemaatschappij (ORTM). Hij vertelde dat zoals bij de vorige staatsgreep (hierover straks meer) ook nu hun volledige infrastructuur vernield is, en ze dus terug van voor af aan moeten beginnen. Hij vertelde ook dat veel mensen een verkeerd beeld hebben van de afgezette president, Amadou Toumani Touré. Zo zou hij de persvrijheid enorm beperkt hebben en zou hij sommige werknemers van het ORTM verplicht hebben om geld te geven aan zijn familie. Ook zou hij hoog geplaatsten beschermd hebben indien zij daden stelden die niet koosjer waren. Hij zou hen namelijk een hogere functie gegeven hebben, zodanig dat ze niet gerechtelijk vervolgd zouden kunnen worden. Dit en ook het feit dat hij militairen zonder wapens naar het noorden stuurde, zou ervoor gezorgd hebben dat het Malinese leger boos is geworden en dus de staatsgreep heeft gepleegd. Al is het Malinese leger ook in twee kampen verdeeld. Zoals altijd zijn er voor- en tegenstanders. Ook ATT heeft nog getrouwen in het Malinese leger. Op de televisie vertellen ze ook dat ATT nog steeds niet gevonden is, maar is dit ook echt zo? De zusters zeggen hier: “Seul Dieu qui connaît.” De meeste mensen hier vinden de staatsgreep een goede zaak, gezien ze geen voorstander zijn van ATT. Maar was het niet beter geweest als ze nog een maand gewacht hadden? Dan waren er verkiezingen waarbij ATT sowieso niet meer kon aantreden aangezien zijn twee termijnen verstreken zijn. Van buitenaf krijgt de staatsgreep alleen maar negatieve reacties, althans dat hoor ik op RFI (Radio Française Internationale).

Momenteel is de rust in Bamako teruggekeerd. De circulatie is terug normaal en ook de benzinestations en de meeste markten zijn geopend. (Dit hoor ik zeggen, ik heb het dus niet met eigen ogen gezien). De zusters zijn ook al naar een eucharistieviering geweest bij de Salesianen die zich in Bamako zelf bevinden. Ook is de hoofdzuster gisteren zonder enig probleem benzine gaan kopen. Het leven in Bamako komt dus stilaan terug op gang.

Ikzelf ben momenteel op “vakantie” bij de zusters. Alle meisjes van de foyer zijn ondertussen naar huis. En op uitnodiging van de zusters heb ik mijn valies genomen, en ben ik bij hen ingetrokken voor een weekje. Zo bevind ik me niet helemaal alleen in het grote gebouw van de foyer.

Vandaag is het ook nationale feestdag, journée des martyres. Zoals de titel van dit blogbericht laat vermoeden, is het niet de eerste keer dat er in Mali een staatsgreep gepleegd werd. Zo was er al één in 1968 en ook één op 26 maart 1991, waar nota bene ATT zelf de aanvoerder van was. Bij deze staatsgreep zijn er heel wat doden en gewonden gevallen in de hoofdstad. Sindsdien wordt deze dag uitgeroepen tot dag van de martelaren, en wordt er dus ook niet gewerkt. De Malinese zuster merkte gisteren op dat er volgend jaar twee verlofdagen zullen zijn (ook 22 maart, de dag waarop dit jaar de staatsgreep gepleegd werd).

Onderstaand deel van mijn blog had ik al op papier en moest er enkele dagen geleden al bijstaan, maar gezien de onvoorziene omstandigheden heb ik dat even over het hoofd gezien. Jullie hadden dit dus nog tegoed.

Op maandag, 19 maart 2012, was het het feest van Saint Joseph. Dit deed me even terugdenken aan mijn peter Jef en de herinneringen die ik nog van hem heb. Hoe hij altijd positief ingesteld was en het goede voorhad met iedereen, en hoe hij soms ook fratsen met anderen uithaalde. Ondanks de situatie waarin vele Malinezen verkeren, proberen ze er het beste van te maken. Een uitspraak die ik hier al meermaals gehoord heb:  “Ca va? Oui, ça va et si ça ne va pas, ça va quand même. » Ik wou dat ik dat ook altijd kon zeggen op moeilijke momenten.

Iets wat ik op school vastgesteld heb, is dat er een tendens is van leerlingen die niet studeren. Ik vraag me dan af of het is van niet willen of van niet kunnen. En beseffen ze voldoende dat hun toekomst en de toekomst van hun land eigenlijk in hun eigen handen ligt? Natuurlijk zijn ze niet allemaal zo, maar toch is het een algemene vaststelling door vele leerkrachten hier op school.

Dinsdag hebben we dan uiteindelijk ook de examenonderwerpen van het CAP gekregen. En na de eucharistieviering die elke dinsdag plaatsvindt, werd ik door zr Margo nog aangenaam verrast. Ze vertelde me dat zij ijs hadden gegeten voor het feest van Saint Joseph op maandagavond als ik in de foyer zat. Omdat ze wist dat aardbei-ijs één van mijn lievelingsijssoorten is, vond ze het niet correct dat ik geen had gekregen. Ik heb er van genoten. Al moet ik wel zeggen dat niemand kan tippen aan de ijskunsten van Fertinel. Van diezelfde zuster heb ik woensdagochtend afscheid genomen, voor 10 dagen althans. Samen met zuster Lucy uit Touba nam ze het vliegtuig richting Abidjan (Ivoorkust) om er samen met alle Salesiaanse economen van West-Afrika de stand van zaken te bekijken.

Woensdag zijn dan de compositions begonnen. Deze examens werden dus onderbroken door de staatsgreep, en zullen hopelijk voor de leerlingen op een later moment worden afgewerkt. Zuster Carine, de directrice had me ook gevraagd om een verslag te schrijven van de uitstap met de 2^ème cycle op 8 maart. Dit is ondertussen geschreven en goedgekeurd.

Voila, dat was het tot hiertoe.

Tot de volgende keer, met hopelijk nog meer goed nieuws.

Geen ver-van-mijn-bedshow, maar harde realiteit, dichtbij

We schrijven donderdag 22 maart 2012.

Vaak hoor je in België op het nieuws volgende berichten: “In … hebben militairen het vuur geopend op de plaatselijke bevolking.” “Er is een burgeroorlog uitgebroken in …” “Er werd alweer gebombardeerd” … Zulke zaken gebeuren ver van huis, het is erg, maar je bent er niet bij betrokken. Welnu, zoals jullie misschien wel al in het nieuws gezien of gehoord hebben, hebben de Malinese militairen een staatsgreep gepleegd. Zelf werden we niet meteen op de hoogte gesteld, maar het was via de zustergemeenschap in Abidjan dat we dit gisterenavond te weten zijn gekomen. Ik wou jullie toch even op de hoogte stellen van de recente gebeurtenissen, ook om jullie gerust te stellen. Hieronder geef ik weer wat er tot hier toe tot bij mij is gekomen:  wat ik hoor, zie … van andere Malinezen en via de radio. Of het waarheidsgetrouw is,  is dan ook nog maar zeer de vraag. Maar het kan jullie misschien toch wel een beeld geven. Misschien ook meer, en vanuit een andere invalshoek dan wat de Belgische media vertellen en laten zien.

Hoe het allemaal begon… Het rommelde al een tijdje in het noorden van Mali. De toeareg rebellen willen zich afscheuren van Mali; ze eisen de onafhankelijkheid. Na de oorlog in Libië zijn veel toeareg rebellen en aanhangers van Kaddafi naar Mali teruggekeerd. Hierbij zijn de rebellen, die zich nu sterker voelden, hun eis nog harder beginnen doorzetten. Daarop reageerde de regering van Amadou Toumani Touré (ATT) door militairen naar het noorden te sturen. Weliswaar zonder enige vorm van verdediging. Gevolg: Malinese militairen vielen als vliegen. De huidige president blijft paradoxaal genoeg militairen naar het risicogebied in het noorden sturen, zonder de nodige uitrusting. Enkele weken geleden kwam hierop protest van vrouwen van vermoorde militairen die het presidentieel paleis gaan bezetten zijn, met de nodige vernielingen en gevechten tot gevolg. Vandaag hoorde ik nog van een Malinese dat de huidige president aan de kant van de toeareg  rebellen zou staan. Vandaar dan ook zijn gesteld gedrag. Binnenkort zijn er ook verkiezingen en aangezien men vermoedt dat veel mensen anti-ATT zijn, zou zijn gedrag misschien ook een manier kunnen zijn om de verkiezingen te boycotten. Vraagtekens.

Gisterenavond kreeg ik het bericht van onze hoofdzuster dat Malinese militairen het ORTM hadden ingenomen; dit is de Malinese Radio- en Televiesmaatschappij. Ook zouden ze het presidentieel paleis hebben bezet. Alles wees er op dat een staatsgreep niet langer zou uitblijven. En dit werd dan ook deze ochtend door de militairen bevestigd via de media (ik heb het zelf niet gezien, maar gehoord via de Franse radio). In Bamako zijn nu naar het schijnt gevechten aan de gang. Afwachten hoe dat afloopt. De president is op de vlucht en naar verluid zouden al enkele ministers door militairen gevangen genomen zijn. Ik bevind me in een veilige omgeving op ongeveer 20 km van Bamako. De zuster vertelde me ook dat we onze woonplaats absoluut niet mochten verlaten, dat er een uitgaansverbod geldt. Dit werd in een mail die ik van de Belgische ambassade te Mali heb gekregen, ook bevestigd. Verder zijn zij ook op de hoogte van mijn verblijf hier.

En hoe gaat het nu verder op school? Maandag heb ik nog vier uur Frans gegeven, omdat een leerkracht afwezig was. En dinsdag gaf ik mijn laatste les informatica van het tweede trimester. Gisteren, woensdag zijn we begonnen met de compositions (examens). Deze zijn al zeker tot volgende week dinsdag opgeschort. Hoe het dan zit met de paasvakantie, die normaal gezien vrijdagavond begon, daar heb ik absoluut geen idee van. Gezien de activiteiten op school werden opgeschort, zijn de ouders van de meisjes van de foyer die in de mogelijkheid zijn om zich op een veilige manier te verplaatsen, hun kinderen komen halen. Dit deden ze, in plaats van met de auto, per moto. Het gevaar dat hun auto zou overgenomen worden door Malinese militairen is te groot. Deze militairen hebben namelijk niets, want ze hebben zich losgescheurd van de regering. Alles wat ze kunnen gebruiken, zullen ze dan ook nemen. Vandaar dat het veiliger is om met de moto naar hier te komen. De zuster nam ook al een veiligheidsmaatregel: zij verplaatste de jeep naar achteren, zodat de mogelijkheid dat hij zou gestolen worden kleiner is. Uit de laatste berichten blijkt ook dat de Malinese grenzen volledig zijn afgesloten. Niemand kan voorlopig in of uit Mali. (Dat was toch wel even slikken, ook al weet ik dat dit niet eeuwig zal duren.) Ook de luchthaven werd afgesloten. Dit heeft tot gevolg dat de nieuwe vrijwilligster (voorlopig) niet naar hier zal komen.

Voorlopig wordt mijn missie hier onderbroken. Hopelijk kan ik terug snel de draad opnemen, want momenteel is niets doen tussen vier muren niet echt bevorderlijk voor de geest. Voor de mensen die zich zorgen zouden maken: ik ben veilig – heb eten, drinken en een bed.

Ik moet zeggen. Langs de ene kant doet het doet vreemd. Ik heb me nog nooit in een land begeven waar een staatsgreep werd gepleegd. De berichten die in de media worden verspreid zijn voor mij nu harde realiteit (hoewel ik er voorlopig nog niets van gemerkt heb, buiten dan dat er geen school is.) Langs de andere kant vind ik het allemaal wel interessant om van dichtbij te kunnen volgen hoe zo’n situatie, hoewel ze ernstig is, evolueert.

Tot de volgende met hopelijk wat positiever nieuws! En maak jullie vooral geen zorgen!

En wat voorspelt Frank De Boosere voor de komende weken?

Alweer een week voorbij. Het is misschien erg om te zeggen, maar ik ben toch al wat aan het aftellen naar huis toe. Ik ben op zoek naar motiverende factoren om hier nog 15 weken te genieten. Want ik besef het nu  misschien nog niet, maar ik denk dat ik het hier toch allemaal ga missen.

Vandaag was het eucharistieviering en tegelijkertijd ook een doop. Nadien ben ik met Théo, Marie en Pascal naar het doopfeest geweest. Het was gek want op een bepaald moment verdwenen alle mannen met hun stoel en bleven de vrouwen alleen achter om te dansen en te zingen op live muziek. Dit wil zeggen: een kalebas, stoel en waterton die bespeeld met stokken als drumstel konden dienen. Het deed me een beetje denken aan de muziekoptredens die we soms bij Théo op televisie zien. Dan zie je ook vaak een publiek met alleen maar vrouwen. Ik vermoed dat het wel typerend is voor Mali, dat vrouwen en mannen vaak gescheiden zijn. De dans deed me ook mijn ogen opentrekken. Dames op al iets rijpere leeftijd gaven er het beste van zichzelf: springen en dansen op de snelle Malinese ritmes in zulke temperaturen. Het was zot om zien. Nadien was het tijd om te eten. De “rijen dames” werden “cirkels dames” met in het midden een pot met rijst, vlees en groenten. Deze keer ging het al wat beter om met de handen te eten, al moet ik zeggen dat er wel nog wat rijst naast de pot viel. Tijdens het feest kwam er ook een bejaarde dame naar me, die me vanalles in Bambara aan het vertellen was. Ik begreep er geen sikkepit van! Théo vertaalde voor me dat ik als blanke mijn geld aan haar moest geven, maar aangezien ik geen geld gaf was ik volgens haar geen blanke. Quelle drôle d’histoire!

Gisteren kreeg ik mijn eerste privéles djembé (zonder Sara). Twee ritmes lukken toch al aardig. Al zal ik nog wel lessen moeten volgen in België om het echt goed onder de knie te krijgen. Tijdens het oratorio keken we gisterenmiddag met alle kinderen naar een film “Petits voleurs”; een aanrader voor mensen die houden van lachen. Gisteren nam ik ook even de tijd om de kamer terug een beetje op orde te zetten. Sinds het vertrek van Sara is dat er nog niet van gekomen. Nu rest me alleen nog de reorganisatie van de kasten. Dat zal voor deze week zijn: elke dag een beetje. Want zoals men wel eens zegt: orde in huis brengt orde in je hoofd.

Afgelopen week kreeg ik op school uiteenlopende opdrachten. Interessant, want de sleur begint er wat in te komen. De eerste twee uren van de ochtend vertoefde ik in de directie, maar nadien mocht ik leerkrachten in het 1^ste, 2^de en 3^de middelbaar assisteren tijdens de lessen wiskunde en chemie. Vorige week deed ik ook al een presentatie met de microscoop in het labo dat voor het eerst voor de leerlingen werd geopend. Zo zien ze niet alleen de theorie, maar kunnen ze ook proeven van de praktijk. Ik nam ook “compositions” van informatica af, want komende week beginnen normaal gezien de compositions van de vakken die in het officiële programma zijn opgenomen. Zoals ik al eens eerder had verteld, maakt het vak informatica hier geen deel van uit. Voorlopig heeft de zuster, zoals N.B. vorig trimester, nog geen verdere informatie over de “compositions”. Alles te weten komen op de laatste moment, ook typisch voor Mali, vermoed ik dan maar. Nadien is er een weekje paasvakantie (al is Pasen er wel nog niet dan). Tijdens theater op donderdagnamiddag ben ik begonnen met een nieuw (zelfgeschreven) stuk dat zal opgevoerd worden tijdens een festival dat door een aantal katholieke scholen, waaronder ook de onze, wordt georganiseerd ergens eind april.

Ondertussen is het hier (lekker) stofferig en beginnen de temperaturen aardig op te lopen. (Al was het hiervoor wel al achterin de 30° C). Ik heb even bij mijn Malinese medebewoners geïnformeerd, en we hebben blijkbaar de hoogste temperaturen nog niet bereikt. Ook de stofferige windvlagen zullen niet verdwijnen tijdens het droogseizoen. Zien hoe dat voortgaat. Ik ben alvast gewapend met liters water, bussen zonnecrème factor 30 en 50 (waarvoor dank aan de mama en papa) en mijn zonnepet. Laat die warmte maar komen! (Of ben ik nu iets te optimistisch??)

Zonnige groetjes.

P.S.: voor ik het nog zou vergeten: bedankt iedereen voor de briefjes, pakjes … die Tom vanuit België voor mij had meegebracht. Alleen vraag ik me nog één ding af: wie was de gulle schenker van de papieren zakdoekjes?

Schoenmaker blijf bij je leest. Of toch niet?

Plots keek ik op mijn computer. Al ver een maand geleden dat ik nog een teken van leven had gegeven op mijn blog. Ondertussen is het ook zo dat alles of toch bijna alles zo vanzelfsprekend is geworden dat er precies niets meer te vertellen valt. Toch denk ik dat ik later nog zal opkijken hoe verschillend het hier is in vergelijking met België.

15 februari was een heugelijke, spannende dag. Ik kreeg namelijk bezoek van Tom. Samen hebben we er zeven leuke dagen opzitten. Eerst verbleven we twee nachten in Magnambougou, een gehuchtje iets verderop. Ik liet Tom kennis maken met Bamako. De trouwe lezers weten ondertussen wel al dat dit de hoofdstad van Mali is. Die dag was een dag waarop ik een cultuurshock kreeg, een vrij zware voor het eerst, want ik voelde me echt niet meer op mijn gemak. In Bamako werden we namelijk gevolgd door een Malinees die wel heel hard plakte. Eerder had ik dat al meegemaakt, want alle Malinezen willen hun winkel tonen, maar deze was wel vrij, om niet te zeggen zeer irritant. Waar we ook heen gingen, hij bleef ons achtervolgen, ook al zeiden we dat we dat niet wouden. En plots ging hij ons naar de politie brengen, want Tom was volgens hem zeer onbeleefd geweest, hij had hem zogezegd verweten. Eén ding mag je inderdaad niet tegen zo’n persoon zeggen: “tu m’énerves.” Maar na een tijdje zou je wel voor minderen geënerveerd raken. Uiteindelijk bleek een verkoper waar ik al eerder iets bij had gekocht en die ik paradoxaal genoeg die dag nog had vernoemd als een persoon die ik zeker nu niet wou tegenkomen, onze reddende engel. Hij stapte op ons af, begroette ons en nam ons mee naar zijn magazijntje. Hij vertelde ons dat hij die man kende en dat het inderdaad geen aangenaam persoon is, maar dat we er geen schrik van moesten hebben. Hij had me min of meer op mijn gemak gesteld. Als bedanking heb ik bij hem een kaartje gekocht, dat ondertussen al in België zou moeten zijn.

Nadien hebben we 3 dagen in een gastgezin te Ségou verbleven, ongeveer 5 uur rijden van Niamana. We zouden er naar ‘Festival sur le Niger’ gaan, het festival aan de rivier de Niger. In het festivalticket zat inbegrepen de busrit, vertrekkende aan de ‘Tour d’Afrique’. Maar ja, waar staat die bus? Na wat heen en weer gebel, bleek dat we tot 14u zouden moeten wachten op een volgende bus van de festivalorganisatie. We besloten om onze busrit zelf te betalen en vertrokken omstreeks 11u met een andere bus naar Ségou. Onderweg stopten we geregeld om verschillende redenen: voor controle bij de douane, om te bidden (mannen wasten zich buiten aan de bus en begonnen spontaan te bidden) , om handelaars op de bus te laten met eetwaren … Het festival op zich was geslaagd, en voor het eerst kon ik kennis maken met de echte Malinese muziekcultuur, waar ik tot dan toe eerlijk gezegd nog niet veel van gemerkt had. Ook in Ségou konden we kennismaken met de Malinese gastvrijheid: vriendelijke mensen, slapen in openlucht onder een muskietennet, een gastvrouw die speciaal voor ons eten wou maken en ons opbelde wanneer het klaar was… We kwamen er veel blanken tegen, wat voor mij zeer vreemd was. Ook maakten we een boottocht op de Niger in een authentieke boot, de pinasse en bezochten Kalabougou, een authentiek pottenbakkersdorp afgesloten van de buitenwereld. Na een aangename kennismaking met artiesten zoals Salif Keita, Rokia Touré, Heather Maxwell …  konden we onze terugreis aanvatten. Dat was me er wel eentje. Opnieuw reden we ongeveer 5 uur langs eentonige savannelandschappen, met één verschil in vergelijking met de terugreis: een snikhete bus, maar echt snikheet. Een gratis sauna als het ware. Ik zat en ik zweette, echt niet normaal. Volgens mij was de bustemperatuur niet ver van de 40°C. Gelukkig werden we gered door een toch wel vrij goed werkende airco.

De rest van de tijd verbleven we in Campement de Kangaba. Een oase van rust in de brousse van Niamana. Lang uitslapen, eten, zwemmen, scrabble spelen, wandelen en genieten van elkaar waren zowat de sleutelwoorden van dit verblijf. Maar zoals altijd duren mooie liedjes niet lang.

Het afscheid was zwaar, dat bleek achteraf, gezien ik toch nog steeds moeite heb om terug in het ritme te komen. Woensdag 14 maart om 01u50 vertrekt Sara, de andere Vlaamse vrijwilligster. Na 6 maand samenleven en ervaringen delen, maakt dat het er zeker niet makkelijker op. Als alles goed gaat, komt er op 26 maart een nieuwe vrijwilligster uit België naar hier. Meer informatie hebben we voorlopig nog niet.

Op school gaat alles zijn gewone gangetje. Nog twee weken vooraleer de paasvakantie van start gaat. Dit wil zeggen: nog één week les en één week “compositions” (examens). Dan een weekje uitrusten om er na de paasvakantie terug te kunnen invliegen, met een gewijzigd werkschema. Waarschijnlijk zal ik jammer genoeg geen informaticales meer geven aan het 7^de jaar. De 9^de jaars hebben namelijk geen informatica meer (Waarom? Geen idee – sommige vragen zullen hier nooit een antwoord krijgen en daar breek je dus best ook je hoofd niet over). Hun leerkracht zal dan mijn uren van het 7^de jaar overnemen. Afwachten dus nog hoe mijn dagen er zullen uitzien. Eén ding staat wel al vast: in het secretariaat hebben ze me nodig. Ondanks het toch wel wat saaie bureauwerk had de zuster me gevraagd om het te blijven doen, gezien de secretaresse niet echt van goede wil is.

Ook in Mali kennen ze schooluitstappen. Vorige week woensdag zijn we met de kleuters en de lagere school naar ‘Cité des enfants’ geweest. Dit is een soort recreatiepark op een half uurtje rijden opgericht door UNICEF. Het vervoer van en naar het speelparadijs was wel  speciaal: 4 bussen en een klein camionnetje voor 600 leerlingen. Men hoeft hiervoor geen wiskundig brein te zijn, om zich voor te kunnen stellen hoe ruim we in de bus zaten en/of stonden.  Wat deden we daar met 600 leerlingen? Eerst bezochten we de zoo (met valse dieren), nadien mochten de kinderen één voor één in een treintje plaatsnemen om 2 of 3 toertjes te doen, en ten slotte amuseerden ze zich in de speeltuin. We werden getrakteerd op zoute popcorn. Water hadden we gelukkig zelf mee. De dag erop, donderdag gingen we met alle leerlingen van de 2^de cyclus (1^ste tot en met 3^de middelbaar) naar “centre de formation des eaux et des forets”. Hier worden jongeren opgeleid om respectvol met de natuur om te gaan. We zouden dit een beetje kunnen vergelijken met een Belgische tuinbouwschool. Voor het eerst maakte ik een wandeling in een Afrikaans bos.

Eerder deze week speelde ik even voor loodgieter. Onze pombak (enkele Vlaamse woorden ben ik nog niet vergeten) was verstopt. Ik ben hem dan maar met de schroevendraaier te lijf gegaan. Achteraf bleek het verstoppingsprobleem opgelost te zijn, maar zaten we met een lek. Na wat draaien, duwen en trekken heb ik het uiteindelijk toch voor mekaar gekregen.  De optie loodgieter misschien toch openhouden als toekomstig beroep?!

De opwarming van de aarde en de klimaatwijzigingen laten zich tot in Mali voelen. Hoewel het droogseizoen al van start is gegaan sinds enkele weken, krijgen we soms nog een ‘koudegolf’ over ons heen. Volgens de inwoners hier is dit niet normaal en zou het hier ondertussen constant (snik)heet moeten zijn. “God moet jullie wel heel graag zien, gezien hij de warmte nog wat uitstelt”, zo vertelde een zuster hier die vorig weekend mee was op vastentocht met de jongeren van de parochie. Het was een fijne dag met sport, kennismaking, bezinning, delen van geloof in een ander cultuur … Ook in België namen vele Buggenhoutenaren en anderen deel aan de jaarlijkse vastenvoettocht. Een staptocht voor het goede doel. Dit keer zal ook een deel naar het project hier gaan. Dank aan allen die mee stapten!

Vandaag, zondag 11 maart 2012, ben ik met Sara en Théo naar Bamako geweest. We “beklommen” er de  colline de la sagesse en de colline du pouvoir. Op deze laatste bevindt zich het presidentieel paleis. Dit mochten we jammer genoeg niet bezoeken. Met de betoging van enkele weken geleden tegen de president met het oog op de komende verkiezingen, zijn de beveiligingsmaatregelen verhoogd. Het was een dag van wandelen, sotrama’s, letterlijk uit elkaar gevallen taxi’s, ontmoeting met rasta’s, zweten, papaya en mango’s. Een ander stukje Bamako werd wederom ontdekt.

Tot binnenkort!

L'essentiel dans la vie, c'est l'amitié!

De week van Don Bosco is goed, maar vermoeiend verlopen. Gisteren hebben we met het organisatiecomité nog een korte evaluatievergadering gehad, waarop we de positieve en negatieve punten besproken hebben. Gezien al het werk op het secretariaat concentratie vereiste en mijn hoofd niet echt wakker was, kreeg ik vrijdagvoormiddag van vorige week, gelukkig rust van de directrice. In de namiddag gaf ik zoals elke vrijdagnamiddag informaticales. ’s Avonds zijn ik, Sara en Théo op de apéro geweest bij Celine, een Franse die hier in Mali verblijft en waar ik eerder al eens op bezoek was geweest met Théo. Het deed me terugdenken aan mijn erasmustijd. We ontmoetten er ook een Canadese, een Malinees, een Tunesiër, en nog twee andere Françaises uit Lourdes. Omstreeks 1u15 wouden we terug naar huis keren, maar dat was buiten de geboorte van de profeet Mohammed gerekend. Dit zouden we kunnen vergelijken met de geboorte van Jezus bij de Christenen. Onderweg kwamen we een immense massa volk tegen, die terugkwamen van het voetbalstadion, waar ze zijn geboorte hadden gevierd. Net zoals op de wereldjongerendagen. Een taxi nemen, was geen probleem. Met de taxi door de meute geraken, dat was een ander paar mouwen. Uiteindelijk waren we omstreeks 2u30 thuis.

De volgende morgen vroeg uit de veren om de kinderen van het 5^de en 6^de leerjaar bijles schrijven en lezen te geven. Ze maken vorderingen, al gaat het traag en moet ik me tevreden stellen met kleine dingen, ook beseffende dat ze de helft tegen volgende week al zullen vergeten zijn. Diezelfde dag ontvingen de zusters de katholieke gemeenschap voor een driejaarlijkse vergadering. Nadien was er een gezamenlijk maal met alle verantwoordelijken die aanwezig waren: groenten, kip, frietjes, ajuinsaus, brood, frisdrank, bier … en als dessert mangocake  en fruit. De smaakpapillen werden verwend!

Zondag werd de eucharistieviering in de kapel van de zusters voorgegaan door de curée van Badalabougou, een gehucht iets verderop. Wat me wel iedere keer opvalt, is dat er in vergelijking met mijn parochie in België, heel veel kinderen en jeugd aanwezig zijn. De priester vertelde ons in de homilie het volgende: l’essentiel c’est d’être ici les dimanches. Etre ailleurs, ce n’est pas l’essentiel. Pour vous, les enfants, l’essentiel c’est d’aller à la cathechèse pour pouvoir bien vous préparer à la confirmation et enfin pouvoir devenir mari et femme.’ In de namiddag maakten ik en Sara een klein wandelingetje in Niamana en hielden halt in de herberg SewЄse. Aan de inkom van de herberg/bar kwamen meermaals armen water scheppen met een beker die aan een waterkruik bevestigd was. Een eenvoudige, maar mooie daad. Iets wat je bij ons nog niet direct ziet: een café voorziet armen belangeloos van (drinkbaar) water. Bij onze tocht huiswaarts was het duidelijk dat Mali aan zet was voor een voetbalwedstrijdje in de ‘Coupe d’Afrique des Nations’. Meermaals zagen we 40 mannen of meer rond een klein tv-tje verzameld, allen gefascineerd door een bal en 22 spelers die erachter hollen. En scoren deden ze. Ondertussen verloren ze wel in de halve finale van Ivoorkust. Morgen kunnen de Malinezen nog brons behalen als ze tegen Ghana winnen (voor zover ik het hier een beetje kan volgen zonder tv).

De koude heeft maar even geduurd. En net wanneer ik dacht dat het droogseizoen van start zou gaan, kwam er maandag weer een koude over het Malinese land.  Maandagochtend kon je Niamana beschrijven als een dorp dat ondergedompeld was in een enorme mist/stoflaag; de zon die voelbaar aanwezig was, kreeg geen enkele kans om door te breken. Diezelfde avond is het vrij hevig beginnen waaien en vielen er zelfs enkele regendruppels. Zelfs met warme wintersokken omhuld werden mijn voeten even getransformeerd in ijspegels. Al moet ik natuurlijk niet overdrijven: de koude heeft slechts een drie- à viertal dagen geduurd en is uiteraard niets in vergelijking met de koude bij jullie in België!

06 februari 2012: Niamana gehuld in mist en stof
Koud, koud, koud...

Met zulke koud dagen zoeken we warmte op bij elkaar

Dinsdag gaf ik een test informatica. Vorige week had ik hen verteld, dat ik wou dat iedereen minstens 10 op 20 behaalde. Maandagavond vertelde Rachelle van de foyer me het volgende:  « Je vais tenir ta promesse, ce que tu veux, avoir au moins 10 sur 20. » En ja hoor, zij had een mooie 14,5 op 20. Maar niet iedereen heeft jammergenoeg ‘gehoorzaamd’ ; er waren weer mooie buizen.

Ze zeggen wel eens dat je dankzij anderen jezelf beter leert kennen. Zelfs als je het misschien al wist, zie je het nog eens bevestigd door anderen. En hoe je het nu draait of keert; vroeg of laat hebben we allemaal wel eens bevestiging nodig. Wel, deze week kon ik hierover meespreken. Dinsdag stonden we met Gabriël, onze kok, af te wassen. Op een gegeven moment had ik een woordspeling gemaakt op de naam Saran (ça rend malade) en op de naam Sara (ça racourci). Op die moment was het echt een grappig gegeven, waarop Gabriël zei: “Tu fais rire les gens, toi!” Hoewel ik me er soms niet bewust van ben en het vaak ook niet rechtstreeks de bedoeling is, doet het wel deugd te weten dat ik mensen aan het lachen breng. Woensdag dan. Ik zat in het secretariaat: de directrice, sœur Carine spreekt me op de volgende manier aan :  “Ok, Sandra, je dois partir en ville pour un moment. La secrétaire n’est pas là, donc à partir de maintenant, jusqu’à mon retour tu es secrétaire, directrice, volontaire … tu es tout. J’ai confiance en toi !” Anderen geven me (zelf)vertrouwen, omdat ze op me kunnen vertrouwen : geven en nemen heet zoiets dan. En tenslotte, gisteren, donderdag. Marie-Pascale, lerares van het 2^de jaar B vertelde me die ochtend dat ik altijd vrolijk ben, nooit een nors gezicht. Ik hou van zulke mensen vertelde ze me. De dag kon weer goed van start gaan.

Woensdag heb ik nog twee kaartjes via de Malinese post toegekregen. Verheugd! Dankjewel Heidi en Valerie. Ondertussen staat de teller op 4 (3 Belgische kaartjes/brieven en 1 uit Frankrijk). Dankjewel Valerie en Heidi voor de kerstkaartjes!

Gisteren heb ik voor het eerst sinds mijn verblijf in Mali een thermometer onder ogen gezien. Om 08u15 was het hier (al) 22°C. Nooit gedacht dat ik 22°C zo koud zou vinden, want ik had mijn trui nog aan. Misschien maar goed ook, met het oog op het droogseizoen, waar de temperaturen zoals gezegd rond de 40°C zullen schommelen.

Gisterenavond waren we nogmaals uitgenodigd bij Celine. Ze gaf haar afscheidsfeestje, omdat ze deze ochtend richting Congo verhuisde. We hebben goed gelachen, gegeten en gedronken. Eens even weg uit de alledaagse sleur. Ook vandaag was het fijn. Het was vrijaf, gezien het deze keer de doop was van de profeet Mohammed. En wat te doen op een vrije vrijdag? Lang uitslapen (tot 8u15), eten, koekjes maken met zr Margo, eten, siesta, en tenslotte afspraak met enkele leerkrachten. Omstreeks 15u30 spraken we af met Abdrahamane aan de schoolpoort. Hij bracht ons te voet  naar het huis van Gilbert. Daar aangekomen kregen we een warm onthaal met thee. Verder aten we noix d’arachide (pindanootjes) en dronken we een frisdrankje. Om 16u reden we met de moto naar de herberg SewЄse, waar we ondertussen al vriend aan huis zijn. Het was er gezellig: met een pintje of drie en een gemoedelijke babbel werd het al snel 20u. Alle onderwerpen kwamen aan bod: van leerlingen op school, naar (Malinese) politiek, over naar voetbal, mijn aanstormend bezoek, het feest van Don Bosco, België en zijn Belgische bieren, het leven, de dood … en af en toe ook wat grappen tussendoor. Ook kregen we even het gezelschap van ‘de kolonel’, blijkbaar iemand werkzaam hier in het leger in Mali, die ook al in Brussel, Aachen, Kiev … is geweest. Een wijze man, waar ik wel wat van heb opgestoken. Hij had het onder andere of de waarden in het leven. Voor hem was vriendschap nog altijd primerend, boven al het materiële. Hij ging zelfs zo ver dat het materiële zelfs niets ter zake deed. Ik verschoot van zijn uitspraak, en dat van een kolonel, een man van het leger, een ‘vechtersbaas’. Vriendschap heb ik deze avond wel goed gevoeld!

Zo, dit was mijn laatste blogbericht, vooraleer Tom naar hier komt. Wat een blij weerzien zal dat zijn! Zondag zit ik ook in de helft van mijn verblijf hier, ’t gaat toch snel!

(Ver)warme(nde) groetjes.

Tranen van emotie en vermoeidheid

Woensdag 1 februari 2012. De grote dag voor mij, voor de Salesiaanse zusters en voor de christelijke gemeenschap hier in Mali. Speciaal voor deze dag had ik mijn pagne aangedaan die ik bij mijn aankomst hier van de zusters had gekregen. ’s Morgens op school voelde ik me bekeken langs alle kanten en gegniffel hier en daar; een blanke in Afrikaanse kledij, iets wat zeer uitzonderlijk is of nog nooit eerder gezien werd. Ik kreeg positieve commentaren, wat wel fijn was: “Waauw Sandra, je bent echt mooi, nu ben je een echte Malinese geworden.” De dag kondigde zich met deze complimentjes goed aan!

De leerlingen kregen les tot 10u. Nadien werd er gerepeteerd om het ontvangst van Don Bosco op onze school vandaag zo vlekkeloos mogelijk te laten verlopen. Nadien een snelle hap en omstreeks 13u hop naar de luchthaven. Ik en Sara met 3 andere zusters in de auto, de andere zusters en leerkrachten met een 60tal leerlingen in de sotrama. De aankomst van Don Bosco op de luchthaven liet zoals verwacht met enige vertraging op zich wachten. Maar zoals het de meeste Afrikanen betaamt: tam tam, dansbenen en zangstem bovenhalen en de dode tijd werd al snel zeer levendig opgevuld. Op de luchthaven waren we zo te zien niet alleen. Andere Christenen van de christelijke gemeenschap in Bamako waren ook afgezakt om de Heilige te komen ontvangen, en daarnaast nog een delegatie uit Guinee en Senegal. Opeens merkte ik een rugzak op die ik vorige zomer wel meermaals ben tegengekomen; de rugzak van de wereldjongerendagen te Madrid. Wat een toeval! Ik was blij verrast. En zoals iedereen op de WJD tegen iedereen spreekt, ook al heb je elkaar nog nooit eerder gezien, zette ik deze traditie verder. Een babbel slaan met een wildvreemde (in dit geval Senegalese) waarvan je weet dat je iets gemeenschappelijk hebt, heerlijk toch!

Gespannen afwachten op de komst van de Heilige in de luchthaven

Dan maar een dansje placeren...

Don Bosco komt aan in de luchthaven

Wie herkent deze rugzak nog?

En dan eindelijk het grote moment: Don Bosco werd in twee mensenrijen al zingend en dansend onthaald. Dan volgde er een toespraak van de bisschop. Ook het hoofd van de Salesianen in Bamako mocht “een woordeke placeren”. Al was Don Bosco nog wel even van ons en onze leerlingen verwijderd, we bleven geduldig wachten tot hij bij ons voorbij kwam. En wie er ook was, was Abbé Timothée. Hij heeft Don Bosco ook toegesproken. Na het ontvangst op de luchthaven werd Don Bosco in een vrachtwagen geladen, waarbij we (Don Bosco, de salesiaanse zusters en de salesiaanse broeders) in escorte naar de plaats reden waar we de eucharistie zouden vieren. Het was een mooie viering onder leiding van de bisschop, die wel meer dan twee uur duurde. Rond 20u15 kwamen we terug bij de zusters thuis aan in Niamana. Een snelle hap en dan nog (even) gaan checken of onze slogans en letters nog aan de muur en palen hingen van de polyvalente zaal. Hier zouden we vandaag Don Bosco in alle waardigheid ontvangen. Stof en wind hadden hier jammer genoeg anders over beslist. Wat ervoor zorgde dat we gisteren toch nog tot 22u30 hebben gewerkt om alles piekfijn in orde te hebben tegen vandaag. Nadien een welverdiende douche en dan in bed.

Priesters gaan Don Bosco voor bij het begin van de eucharistieviering

Aartsbisschop bewierookt de urne van Don Bosco

Donderdag 2 februari 2012. Don Bosco in Niamana. 6u20: wekker loopt af. 6u25: opstaan en Don Bosco T-shirt aandoen. 6u55: ontbijt. 7u15: aanwezigheidslijsten in de lerarenzaal klaarleggen en deuren op school openen. 7u25: 100 kindjes van het eerste leerjaar helpen om de Don Bosco T-shirt aan te doen. 7u30: kindjes van het eerste leerjaar begeleiden naar de polyvalente zaal. 7u40: kinderen warm maken voor de komst en foto’s nemen van het gebeuren. En dan was hij daar! Tussen twee rijen zingende kinderen werd Don Bosco ontvangen als een echte held. Hij werd vergezeld van een aantal mensen die met hem meereizen over de hele wereld. Ook de Malinese politie was, net zoals gisteren, van de partij. Ook kinderen van andere scholen in Niamana en buurtbewoners waren veelvuldig aan komen lopen om Don Bosco te begroeten.

Vervolgens werd Don Bosco door zuster Rosanna (de hoofdzuster) en zuster Carine (de directrice) voortgetrokken tot aan het podium van de polyvalente zaal. Een mooi moment en tekenend ook wel! Nadien werd Don Bosco toegesproken door Zr Rosanna. Enkele leerlingen brachten een gedicht voor Don Bosco naar voren en er werd gezongen, veel gezongen. Vervolgens kregen alle leerlingen en leerkrachten de kans om de urne te begroeten. Alweer een sterk moment. Ik werd langs alle kanten aangesproken om foto’s te nemen van hen met Don Bosco. Vele mensen beseften blijkbaar dat ze zoiets maar eenmaal in hun leven zouden meemaken. Omstreeks 10u werd Don Bosco door Zr Rosanna en Zr Carine, deze keer samen met enkele leerlingen, terug naar de vrachtwagen getrokken. Het afscheid was nabij, de reis ging verder naar Sikasso, een stad in Mali. En van daaruit zal hij de komende weken nog tientallen andere Afrikaanse landen aandoen. Don Bosco vertrok, maar bij ons ging het feest verder!

Leerlingen uit alle klassen kregen de kans om hun dans, poëzie, toneel, lied … naar voren te brengen! Fantastisch wat die allemaal verwezenlijkt hebben. Ik kan het hier moeilijk allemaal opnoemen; de foto’s geven een kleine indruk, van wat bij mij een grote vreugde heeft teweeg gebracht. Ook de leerlingen die ik en Sara hebben begeleid om ons theaterstuk tot een goed einde te brengen, zetten hun beste beentje voor. Ik was fier!

Met enige (grote) vertraging kregen de leerlingen klas per klas eten. Ondertussen werd de rest geanimeerd door muziek waarvoor een plaatselijke dj zorgde. Omstreeks 15u30 was er nog een voetbalmatch tussen de hogere jaren. De feestelijke dag werd afgesloten met een staaltje karate van hoge kwaliteit, waarbij één van onze leerkrachten (met zwarte gordel) het voortouw nam. Voor ons was het dan nog niet gedaan: opruimen geblazen. Rond 18u00 konden we dan eindelijk na enkele vermoeiende dagen (vooral de laatste twee) de sleutels in de directie leggen. En plots kwamen daar opeens de eerste tranen in Mali. Ik was even emotioneel en vooral ook fysiek uitgeblust. De laatste twee dagen waren zeer intens: het “ontmoeten” van Don Bosco, het zien van al de vreugde bij de kinderen, een zelfgeschreven theaterstuk dat warm wordt onthaald, de vele kippenvelmomenten. Maar ook het jezelf geven tot het uiterste voor de ander; je eigen mentale en fysieke grenzen opzoeken.

Het waren zeer intense, fijne dagen. Maar wat ben ik toch ook blij dat ik terug in het normale ritme kan duiken. Toen we terug in de foyer kwamen vroeg Josephine, een meisje van de foyer: "Vous êtez fatiguées? Même Sandra ne dit plus rien." Wat zou ze daarmee bedoelen? 

Nog even vertellen dat ik massa’s foto’s heb genomen, maar ach ja, het internet hier is echt niet mijn beste maatje. Wie weet geef ik wel een fotoreportage wanneer ik terug in ons Belgenlandje ben. Voor Jokri Dendermonde heb ik alleszins al wat mooie foto's in petto. Alvast bedankt voor de steun! Dankzij jullie had het feest toch dat tikkeltje meer.

Tot binnenkort!

Hij komt, hij komt ... de kindervriend

En dan heb ik het niet over Sinterklaas, maar over Don Bosco. Eén dag voor de aankomst van ‘le protecteur des jeunes et le fondateur des Salésiens’ in Mali wil ik jullie weer wat laten meegenieten van mijn Afrikaanse belevenissen. De voorbije weken zijn we vrij druk bezig geweest met het voorbereiden van het feest en de komst van Don Bosco: letters werden uitgeknipt, bloemen uit papier werden geknipt en geplakt, eten en drinken werd besteld, t-shirts werden gekocht en bedrukt, sotrama’s werden gehuurd, sponsors werden gezocht, ons theaterstuk werd geschreven en gerepeteerd, leerlingen en parochianen werden gesensibiliseerd bij de komst van Don Bosco via flyers en gesproken woord …

Vanavond gaan we de polyvalente zaal versieren met de geknutselde slogans en bloemen om hem overmorgen waardig te kunnen ontvangen. Vandaag, 31 januari, is het trouwens zijn naamfeest. Deze ochtend was er daarom heerlijke Lindt chocolade bij het ontbijt. Gisteren werd zijn naamfeest al in de foyer gevierd. Om 18u30 was er een eucharistieviering in de kapel in het teken van Don Bosco samen met de meisjes van de foyer. Nadien was er even tijd voor djembé, zang en dans. Rond 19u45 kregen we samen met de zusters en de meisjes een feestmaal: bissap en Chinese chips als aperitief en spaghetti bolognaise als hoofdmaal. Een echt feestmaal dus in vergelijking met andere maandagen. Nadien keken we samen met de zusters naar poëzie, zang en theater dat de 25 meisjes van de foyer speciaal voor dit feest hadden voorbereid. Als afsluiter werd er nog wat gedanst en gezongen om dan rond 21u de dag te besluiten met een gebed.

Zondag zijn ik en Sara naar de artisanale markt in Bamako geweest. En jullie raden het nooit, maar deze keer alweer met de sotrama. Ik werd me toen nog maar eens bewust over het gemak van dit openbaar vervoer. Ten eerste kan je de sotrama nemen overal waar je maar wil, je moet niet naar een station gaan. Ten tweede kan je hem op elk moment van de dag nemen, er zijn geen uurregelingen: je wacht langs de kant van de weg tot je één ziet en doet hem vervolgens stoppen. Ten derde is er ook geen stress voor vertragingen, je wacht gewoon tot je een groene camionette ziet opduiken en stapt in. Al is er misschien toch één ongemakje. Gezien de apprenti zijn sotrama volstampt met mensen tot je letterlijk geplet zit tussen twee vreemde billen, mag je geen claustrofobie en vooral ook geen mensenvrees hebben. Daarenboven kan het zijn dat sommige passagiers net zoals vorige zondag een geur met zich meebrengen die niet echt aangenaam is voor het reukorgaan, zeker als je weet dat de afstand Nyamana – Bamako gemakkelijk 60 minuten kan duren.

Vorige week zondag, 22 januari, zijn we naar Baguineda geweest. Daar aangekomen met ons favoriete transportmiddel, ondernamen we een staptocht van wel 2,5 uur om tot bij de Niger te geraken. Al was dit op voorhand niet echt gepland. Wat vind ik die avonturen (achteraf gezien dan toch) heerlijk! In Baguineda ‘dorp’ vroegen we namelijk of het nog ver was vooraleer we de Niger zouden bereiken. “Neen, neen, slechts 2 km en je bent er.” Na een uur stappen nog geen rivier in zicht. Nog maar eens vragen dan: “Nog een viertal km.” Daar ging onze hoop om snel ons handdoekje te kunnen openleggen en te kunnen genieten van de ‘zeelucht’. Na een kleine 2 uur stappen kwamen we aan een kanaal. Daar zat een meisje aan de brug over het kanaal banaantjes te verkopen. In mijn gebrekkig en met Frans vermengde Bambara (en met wat ik me nog herinnerde van de les) vroeg ik haar of het nog ver was tot de Niger. Gelukkig hadden we die vrijdag bij Sidonie geleerd hoe je het uur zegt in Bambara. “Nog een half uurtje stappen en je bent er.” Net op dat moment maakten we kennis met een lichte zandstorm. Een gouden raad: dekking zoeken, en achteraf ondervonden: mond toehouden! Nadat we het kanaal overgestoken hadden kwamen we in een reusachtig uitgestrekt irrigatiegebied terecht waar elke boer zijn veld had om te telen en te oogsten: rijst, bananen, papaya, aardappelen, look, maniok, uien … en vooral veel waterputten. Het was letterlijk het beloofde land! Na een 45 minuten stappen: ja, de Niger in zicht. Om er daadwerkelijk te geraken, hebben we wel even onze voeten moeten nat maken, maar dat was een welgekomen verfrissing. Even een korte siesta gehouden en appelsientjes gegeten samen met enkele niet-schoolgaande, arme kindjes. Na een klein  uurtje was het alweer tijd om onze tocht huiswaarts te zetten. Het irrigatiegebied voorbij hadden we het plan om de eerste de beste sotrama te nemen. Nu wouden we op veilig spelen, maar waar zijn de sotrama’s (althans in de juiste richting) als je ze nodig hebt? En net als je moe en uitgeput bent, gebeurt er altijd wel iets waarop je niet had gehoopt. Een rijke typ en zijn vrouw stopten naast ons en vroegen waar we naartoe gingen. Ze hebben ons afgezet net waar we de asfaltweg moeten afslaan om tot bij de zusters te stappen. Was dat een meevaller! Wat blijkt na deze dag: het schattingsvermogen (qua kilometers) van sommige Malinezen kan beter! Maar zoals ik altijd alles positief probeer te bekijken: onze sport hebben we die dag wel gehad, onder een blakende zon.

Nog enkele korte weetjes:

Enkele dagen geleden is de Coup d’Afrique begonnen. Ik weet dat het Malinese voetbalteam al één keer heeft gewonnen, maar voor de rest volgen we het hier niet echt, bij gebrek aan een antenne.

De Malinezen hebben bijna voor alles een reden om feest te vieren: 20 januari was het ‘fête de l’armée’ of feest van het leger.

Op school is het verboden om Bambara te spreken; Frans is de voertaal. Daarom circuleert er in elke klas een blok hout. Iemand die Bambara spreekt, moet die blok hout bijhouden. En mag hem doorgeven wanneer een andere leerling Bambara spreekt. Het gewicht en volume van de blok neemt toe naarmate je in een hoger jaar zit.  

En ja, nu ik me heb laten vertellen dat het in België kouder en kouder begint te worden, beginnen de temperaturen hier opnieuw te stijgen. De koude heeft dus slechts enkele dagen geduurd. De opwarming gaat zeer geleidelijk aan, maar we hebben sinds vorig weekend geen chocomelk meer gedronken. Ook de voetbadjes zijn een overbodige luxe geworden, de warme althans.

Tot blogs.

Chocolademelk en hete voetbadjes

Jullie lezen het goed: “chocolademelk en hete voetbadjes”! Sinds enkele dagen heb ik hier al meermaals een koude rilling over mijn lichaam gevoeld. Mali ligt in de tropische klimaatzone, toch? Ja, en dan? Dan kan het toch niet dat je het koud hebt! Ook dit cliché kan, zoals één van de vele clichés die ik had over Afrika voor ik naar hier kwam, teniet worden gedaan. Chance dat ik toch nog enkele truitjes meegenomen heb vanuit België. Al zijn het wel geen dikke en volstaan ze niet om de koude ‘Harmatan’ wind te lijf te gaan. Vandaar dat we deze avond de beslissing namen om onze voetjes onder te dompelen in een emmertje met heet water vergezeld van een heerlijk geurende douchegel van vijgen. Daarbij namen we een warme chocolademelk, en een lekker “Petit beurre koekske”. Ook vorige nacht volstonden de twee dunne lakentjes niet meer; ik ben wakker geworden van de kou, hoe raar het misschien ook klinkt. Mijn slaapzak ligt al klaar om deze nacht verwarmd te worden.

Sara en het hete voetbadje

Sandra, het hete voetbadje, de chocolademelk en het petit beurre koekske

Om de historie over de “compositions” (examens) van het eerste trimester af te maken; hier volgt het slot. Uiteindelijk hebben de leerlingen vorige week examens kunnen afleggen, die vanuit de overheid werden georganiseerd. Deze week heb ik me telkens in de voormiddag bezig gehouden met het verwerken van de punten (dagelijks werk en examens) van ongeveer 240 leerlingen uit de 2^de cyclus. Het was een serieus werk, waar eerlijk gezegd bijna geen einde aan kwam. Maar ik kreeg er wel voldoening van, omdat ik de zusters hier wat van mijn Excel-kennis heb kunnen overbrengen. Ik was er blij om. Vandaag werden de rapporten uitgedeeld, op een zaterdag tijdens de vergadering voor en door ouders.

Nu, zaterdag 21 januari 2012, is er ondertussen al heel wat tijd vergaan, sinds mijn vorige blogbericht en ik weet eerlijk gezegd niet waar eerst beginnen. Laat me zeggen dat ik het de laatste tijd drukker heb gehad dan anders (ook al was het anders al relatief druk). We zijn namelijk volop bezig met het voorbereiden van de komst van Don Bosco. En daar komt meer bij kijken dan verwacht. Maandag wordt er zelfs een speciale vergadering bij de zusters belegd waar ik of Sara op aanwezig moeten zijn. De andere moet in de foyer blijven om de meisjes te helpen bij hun huiswerk, terwijl we dat anders op maandag altijd samen doen. Sinds het begin van het tweede trimester wordt tijdens het ochtendwoordje (mot du jour) telkens een stukje verteld uit het levensverhaal van Don Bosco, waarna de leerlingen worden uitgenodigd om activiteiten te volbrengen die in relatie staan met het verhaal dat werd verteld. Bijvoorbeeld een brief schrijven aan Don Bosco om hem te steunen, of een gedicht schrijven … Bij zijn levensverhaal hoort ook een stripverhaal dat ik en Sara inkleuren. Dit vraagt heel wat kleurwerk, waar we bijna elke avond toch wel een tweetal uur mee bezig zijn. Elke dag wordt een extra stuk stripverhaal omhoog gehangen in overeenstemming met het deel van zijn levensverhaal dat tijdens de mot du jour wordt verteld . Zo kunnen de leerlingen volgen in woord en beeld.

Voor de ‘activités culturelles’, die op dondernamiddag plaatsvinden, hebben ik en Sara een theaterstuk geschreven dat gebaseerd is op het levensverhaal van Don Bosco. Hiervoor zijn de repetities volop aan de gang en de ‘leerlingen-acteurs’ zijn enthousiast. Dus weer iets wat voldoening geeft, ondanks dat er veel tijd in kruipt. Ook voor het decor moeten we nog wat in elkaar knutselen; dat is voor de komende week. Eén van de vragen is nu nog: met welk materiaal?

Oratorio vandaag stond ook in het teken van Don Bosco. We zongen onder andere  « Don Bosco aujourd’hui, ta signature est une sourire et dans tous les pays ton nom ryhme avec le mot joie … »  Voor de melodie en de rest van de tekst verwijs ik jullie door naar maandag 2 juli 2012 ergens rond 5 uur in de ochtend. Vandaag speelden we “één tegen allen”. We hebben aan de speelpleinwerking ondertussen al een beetje onze eigen touch gegeven. Eerder waren er geen spelletjes zoals we dat in België gewend zijn, maar enkel armbandjes maken, breien, voetbal, basket en knutselen voor de kleintjes. Ik sta niet langer hoofdzakelijk bij de basket en Sara staat niet meer alleen bij de kleintjes. We hebben nu toch al een paar keer een (echt) spel kunnen spelen; vorige week hebben we bijvoorbeeld “Cluedo” gespeeld. We merken wel dat ze dat hier niet gewoon zijn, maar het wordt precies toch wel geapprecieerd, ondanks dat enkele van de zusters er wat wantrouwig tegenover stonden in het begin.

Ondertussen gaan onze lessen djembé en bamanankan op vrijdag nog steeds verder! Ik heb reeds een belangrijk zinnetje geleerd: n’ bi fЄ = ik hou van jou. Gastvrij als ze zijn krijgen we bij Théo vaak nog eten, ondanks dat we op vrijdagavond voor de les nog bij de zusters eten. Gisteren heb ik voor het eerst in mijn leven maniok gegeten. Echt nog lekker!

Vorige week zondag zijn we naar de kathedraal van Bamako geweest. We namen deel aan een mis waarbij alle bisschoppen van over heel Mali aanwezig waren. Het was het slot van de Bisschoppelijke Conferentie die ze in Bamako hebben gehouden. Op het einde van de mis werd een soort samenvatting van deze conferentie voorgelezen. Die dag, een zondag, en dus rustdag had enkele grote en kleine lichtpuntjes. Zo kocht ik mijn eerste Malinese juweeltjes. Daarnaast smolt ik, trouwens net zoals vandaag weg, bij het zien van een schattig snoetje van een Afrikaans babytje op de rug van de mama. Een derde lichtpuntje: een Malinees die dacht dat we Duitsers waren. Vóór ons vertrek naar Bamako werden we namelijk door hem in het Duits aangesproken: “Gutentag, wie geht es Ihnen?” Was wel even verschieten om Duits uit een Malinese mond te horen.

Juweel n° 1

Juweel n° 2

Een ander lichtpunt: een (Malinese) toilet. Hierbij hoort weer wat meer uitleg! Na de eucharistieviering zijn we naar Magnambougou afgezakt, een gehucht aan dezelfde kant van de brug als Nyamana. Het is er gezellig vertoeven, want je hebt er zowel de authentieke dorpjes als de Niger die eraan grenst. Aangekomen met de sotrama lieten we ons door een vriendelijke Malinees te voet tot aan de Niger begeleiden. Aldaar maakten we een mooie, rustgevende wandeling, ook al was het dan op een asfaltweg. En nu komt het! “Veel drinken, heeft de dokter gezegd” En zoals Sandra steeds de orders opvolgt van mensen die het kunnen weten, heeft veel drinken natuurlijk een gevolg. Sandra had na het drinken van een paar liter water en bij het zien van al dat water in de Niger nood aan een plaspauze. Maar wat wil nu, langs de kant van de weg: zeer veel groen, maar evenveel mensen die overal konden opduiken op alle mogelijke momenten. Geen kans dus om even een plaspauze te nemen langs de kant van de weg. Plots zagen we een bordje waarop stond “hotel – restaurant à 100 m”. Ik dacht: “dit is mijn redding”, want bij elke stap die ik zette, voelde ik de nood om te plassen degressief toenemen. Na 100 m nog steeds geen hotel-restaurant te zien… Ik had zin om me gewoon ergens in een grachtje te zetten, maar even verderop zag ik een gebouw. En daar was dan uiteindelijk mijn redding: een medisch centrum. Even vragen aan de dokter of we naar de wc mochten. En ja hoor! Oef! Echt waar, wat een opluchting; ook al zag ik achteraf dat er naast de (Malinese/Franse) wc waarop ik was geweest een ‘normale’ wc was gebouwd. Ik ben nog nooit zo blij geweest, wanneer ik een dokter zag. Na deze plaspauze zetten we onze staptocht verder en kwamen we dan toch een bord tegen met de naam ‘Timbouctou’ op. Het was het hotel – restaurant. Daar aangekomen kregen we een rondleiding van de ‘patron’. We dronken er een cola en kregen er een glaasje thee aangeboden: tea for two. Eind goed al goed.

De Niger in Magnambougou

Sandra aan de Niger in Magnambougou

Een stuwdam in Magnambougou

En wat zit er achter de deur?

Mijn redding! (Ik kon me zelfs een douche
nemen als ik echt wou; jammer van de
ontbrekende handdoek...)







Thee in 'Timbouctou'





Even uitblazen op een bank in 'Timboektoe'

Zo, ik zou nog honderd uit kunnen vertellen (lees: typen), maar in het drukke Westerse bestaan, heeft men, zo weet ik uit een ver verleden, niet veel of geen tijd om een blog van een Belgische vrijwilligster in Mali te lezen. Dus houd ik het hier maar bij!

Tot de volgende! Malinese, toch wel rillende groetjes.