Tom, gelukkige verjaardag!

Zo, hier zijn we weer eens met een heleboel nieuwtjes uit het verre Mali. De alledaagse routine heeft even plaatsgemaakt voor een welverdiende “congé”. Laat me beginnen bij het begin.

Uiteindelijk hebben de leerlingen geen officiële examens kunnen afleggen, jammer en onvoorstelbaar! Normaal waren ze gepland op dinsdag, woensdag en donderdag in de laatste week voor de kerstvakantie. De directrice had nog even afgewacht op reactie van het CAP (Centre d’Attestation Pédagogique), maar dan uiteindelijk toch de knoop doorgehakt om op woensdag en donderdag in plaats van “compositions”, “devoirs” te geven. Dit zijn gewone toetsen, zoals wij het “dagelijks werk” kennen. Alle vakken moesten dus in plaats van op de oorspronkelijk geplande 3 dagen, afgelegd worden op 2 dagen. Ik, als leerling, zou al serieus aan het stressen geweest zijn, niet alleen omwille van de onwetendheid ten eerste, maar ten tweede ook omwille van de hoeveelheid leerstof die je moet verwerken. Al valt de hoeveelheid hier wel niet te vergelijken met wat we in België te verwerken krijgen, maar toch. Voor mij als vrijwilliger/leerkracht kwam er ook weer iets onvoorzien uit de lucht vallen. Normaal waren het namelijk examens op dinsdag, maar aangezien ze nu pas op woensdag begonnen, had ik dinsdag plots nog een twee uur informatica waarvoor ik niets had voorbereid. Even in mijn toverhoed grabbelen dan maar: een nieuw stuk leerstof beginnen, was niet echt een optie gezien de leerlingen dat toch zouden vergeten zijn tegen na de vakantie; ik had trouwens mijn examen informatica ook al laten afleggen. Dan maar een muziekles ingelast: begeleid op blokfluit hebben we met heel het 7^de jaar B “Stille Nacht” gezongen om toch al wat in de kerstsfeer te komen. Het was een fijne namiddag, en eindelijk kon ik eens doen waarvoor ik onder andere ook naar hier ben gekomen: muziekles geven. Achteraf gezien zit muziekles geven helemaal niet in mijn takenpakket, wat ik wel een beetje jammer vind. Woensdag en donderdag waren het dan examens van ’s morgens 8u tot ’s avonds 17u à 18u met een pauze van 12u tot 15u. Ik hielp mee toezicht houden. Het vergde toch veel: alleen toezicht houden bij ongeveer 40 leerlingen in het 7^de, 8^ste of 9^de jaar. Gezien er niet voldoende plaats is om de leerlingen te verspreiden, blijven ze met twee aan één bank zitten. Iedereen is ooit student geweest, en beseft dat spieken op deze manier niet kan uitgesloten worden.

Muziek maken!

Wie zingt het best?

Naar de kapper voor Kerst

Na nog enkele drukke schooldagen van onwetendheid over de “compositions” hebben we dan op vrijdag 23 december 2011 officieel de kerstvakantie ingezet met een kerstfeest voor het personeel van de school: directrice, secretaresse, kuisploeg en leerkrachten. Na een muzikaal begeleide maaltijd (met o.a. muziek van Justin Bieber: help!) werd er tijd gemaakt voor dankwoordjes en kerstwensen. Ook ik werd uitgenodigd om een speech uit mijn mouw te schudden… oh, oh, à l’improviste: ik bedankte de zusters voor hun warm onthaal en ook de leerkrachten omdat ze ons ingewijd hebben in een andere, nieuwe cultuur, de Malinese cultuur. Nadien hebben ik en Sara samen “Stille Nacht” gezongen. We kenden de tekst immers nog van dinsdag: “Douce nuit, Sainte nuit…” Diezelfde avond zijn we met Pascal en Huge, een andere Togolees, naar de kerstmarkt gegaan in het Institut Français de Bamako. We hebben er een authentiek beeldje gekocht als kerstcadeau voor de zusters. Nadien zijn we met Sara naar haar hotel gewandeld, want daar zou ze Lode, haar vriend, opwachten die voor twee weken hier in Mali verblijft. Na een stevige wandeling van 2 uur arriveerden we. Eerst kijken of de kamer nog wel gereserveerd was (hier weet je maar nooit), een hapje gegeten aan één van de vele Malinese eetkraampjes (lekker vettig), een drankje gedronken in de bar van het hotel (heerlijk verfrissend), en dan hop een taxi richting Niamana (30 à 45 minuten aan 4,85 euro voor 3 personen).

Kerstfeest CSMA (Complexe Scolaire Marie Auxiliatrice)

Fototentoonstelling in het IFB, tijdens de kerstmarkt

Kerstavond, anders dan normaal: geen sneeuw, geen koude, geen Nederlandstalige kerstliederen, geen familie om me heen. Je zou je er snel door laten ontmoedigen, maar ondanks het gemis, heb ik me hier toch ook wat in de kerstsfeer gevoeld. Eerder deze dag kregen we van de zusters een “pagne” als kerstcadeau, wij hebben op onze beurt dan ook ons cadeau afgegeven. ’s Avonds heb ik samen met de zusters gegeten, ik voelde me, ondanks dat ik bij 5 andere mensen zat, heel even helemaal alleen, wetende dat er in België familiefeesten doorgingen. Ik bedacht dan maar even hoeveel mensen er eigenlijk wel niet zouden zijn, die ieder jaar kerstavond alleen vieren. Tegen 21u30 was het dan kerstviering. De kerstliederen werden vaak begeleid door  vreugdekreten (intens gevoel van geluk); iets wat je in België nooit meemaakt en wat me dus nog lang zal bijblijven. Tussen het eten en de viering heb ik ook even met het thuisfront gebeld, uiteraard! Na de viering was ik, toch wel eenzaam, naar mijn kamer in de foyer getrokken. Home alone, want Sara verblijft nu samen met Lode ergens anders. Plots hoorde ik de stem van zuster Rosanna die riep: “Sandra, Sandra, venez on va fêter Noël ensemble”. Het was een aangename verassing: met een glaasje Malibu, ja u leest het goed MALIbu, en heel wat zoetigheden, werd men kerstavond een geslaagde avond!

De volgende ochtend, op kerstdag, ben ik wederom naar de eucharistieviering geweest. Ik leef dan ook bij zusters. Tijdens de offerande werden een soort van gaven aangebracht door verklede, Malinese kinderen op het ritme van de djembé. Ik heb spijt dat ik er geen videootje van heb gemaakt. Foto’s zijn er wel! Na de mis ben ik samen met Pascal naar Théo zijn huis gewandeld. Daar zouden we met enige vertraging een gehuurde sotrama nemen richting de kindergevangenis. Het was een activiteit georganiseerd door Saint Egidio hier in Niamana, een wereldwijd verspreide organisatie die opkomt voor de armen. We zaten met een 10tal in de sotrama, met de grote eetpotten tussen ons in. Eerst deelden we het eten uit aan de gevangenen. We konden niet samen met hen eten, want ze moesten het kerstmaal in hun kamer opeten. Nadien werd er een soort van limonade uitgedeeld. Vervolgens hebben we gedanst, gezongen en muziek gespeeld. Ik heb zelfs enkele liedjes op mijn blokfluit gespeeld. Wij zaten aan de ene kant van de koer, de gevangen aan de andere kant. Verspreid op de koer zaten ook de bewakers. Ik had gemende gevoelens toen ik de jongeren (jongens van 12 tot 18 jaar) zo recht tegenover me zag zitten. Langs de ene kant had ik wat angst, want je weet niet wat ze misdaan hebben, maar langs de andere kant ook medelijden, ik wou weten waarom ze daar zaten. Wie weet wat hebben ze al meegemaakt in hun leven, datgene wat waarschijnlijk de oorzaak is van hun opsluiting. Het zet aan tot nadenken, want wat moet er van de jongens worden wanneer ze terug in de hectische maatschappij worden geworpen… De meesten waarschijnlijk geen thuis, geen diploma, geen werk, geen begeleiding en opvolging.



De priester neemt de ignam in ontvangst tijdens de offerande

Kinderen in traditionele klederdracht tijdens de offerande op Kerstmis

Kerst in de kindergevangenis



Maandag, 26 december 2011: klaar voor een driedaagse trip naar Siby op zo’n 45 km van Bamako met Lode en Sara. In een bus, in toch wel vrij degelijke staat voor Malinese normen, kwamen we een uurtje later aan in Siby. De atmosfeer was er meteen heel anders dan in Bamako  en Niamana. Op zoek naar een slaapplaats, een beetje zoals in het kerstverhaal, gingen we te voet naar een campement dat we onderweg hadden gezien vanuit de bus. Daar aangekomen, leek 20 000 CFA per nacht, per hut ons toch iets te veel. Een man die daar ook zat, had een campement voor 3000 CFA. Dat was binnen ons budget. Dit campement bestond uit twee afgewerkte en twee onafgewerkte hutjes (tekort aan middelen) en lag ook nog eens midden in een typisch Afrikaans dorpje, echt zoals Afrika wordt voorgesteld in de media bij ons. Maar Afrika is veel meer dan hutjes en arme mensen, dat kan ik nu wel al vertellen. Douchen in het campement was in openlucht te doen met een bidon water en een beker. Ondanks dat vond ik het douchen veel aangenamer dan in Niamana, gezien het water lekker warm was, want de bidonnen hadden een hele dag in de zon gestaan. Bij de wc had ik de keuze uit een droge of een natte wc. De droge wc was een houten reservoir met wc-bril zoals bij ons. Hier gebruikte je wc-papier en om alles mooi te bedekken nam je in een zak naast de wc een beetje houtsnippers. De natte wc was een gat in grond, en in plaats van wc papier, moest je een waterkan gebruiken om te reinigen.

De volgende morgen zijn we met jeep en gids vertrokken naar de waterval op 17 km verderop. Onderweg passeerden we ook enkele blanken. We aten er onze picknick (stokbrood, smeerkaas, tomaat, ajuin, water) die we ’s morgens op de markt waren gaan kopen. Je kon er ook zwemmen, maar ik vond het water toch iets te koud. De natuur was er wel zeer mooi, heel anders dan hier in Niamana. In de namiddag zetten we onze “safaritocht” verder en brachten we een bezoek aan de “Arche de Kamadjan”. Deze boog is er volgens de legende gekomen doordat Kamadjan, een vroegere koning, werd uitgedaagd om zijn toverkrachten te laten zien. Met een speer heeft hij de rots doorboord en zo ontstond de boog.

Woensdag, de laatste dag van het bezoek aan Siby, hebben we samen met de eigenaar van het campement, de grot bezocht waaraan Siby haar naam te danken heeft. Het was een serieuze klim, maar gelukkig waren we in de voormiddag vertrokken, dan was het nog niet zo warm. Eens boven was het vergezicht prachtig. Aangekomen bij de grot vonden we een bron waarbij water uit de rots sijpelde. Hier is altijd water zowel in het droog- als in het regenseizoen. We kregen er een geweldige uitleg van onze gids over het ontstaan van Siby. Oorspronkelijk is het Malinese rijk hier ontstaan door de familie Camara. De grot werd ooit eens bezocht door twee nieuwsgierige broers Coulibaly die over de grot hadden horen spreken. Ze zouden er de nacht doorbrengen; Siby wil letterlijk zeggen “Dormir Aujourd’hui”. Het was een interessant gesprek met veel mythes en legendes, waarvan ik eerlijk gezegd al veel ben vergeten. Iets wat ik er wel kan uit opmaken is het feit dat Mali nog een sterke animistische cultuur heeft. In het dorpje waar we verbleven wordt dit volgens onze gids vaak op een ondergedoken manier beleefd. In het openbaar zijn ze moslim, maar in familiekringen zijn ze helemaal niet islamitisch, maar geloven ze in de krachten van de natuur; fetisjisten. Ze doen voorspellingen. Vroeger werden er vaak menselijke offers gebracht om onder andere de goden gunstig te stellen of om te voorspellen. Zo vertelde hij dat een jongen werd onthoofd, en nadien werd een rots of boom met zijn bloed besprenkeld, waarbij men vervolgens in de toekomst kon zien. Dat dacht men tenminste. Ook indien er bij het ontginnen van een goudmijn een menselijk slachtoffer viel, waren ze blij want men geloofde dat er vanaf dat moment een grote hoeveelheid goud zou gevonden worden. Indien er geen slachtoffer viel, offerden ze een willekeurig gekozen persoon. Zij die daar stierven werden niet begraven op een normale wijze op een kerkhof, maar ze werden ter plaatse begraven onder een hoop stenen. Heden ten dagen zijn er geen menselijke offers meer, maar het fetisjisme leeft hier nog sterk! Iets wat me wel verwonderde. Rond 14u waren we terug aan het campement. Even naar de markt om eten te kopen en picknicken maar. We aten er ook de eerste mango’s: heerlijk en dat terwijl het echte mangoseizoen zelfs nog niet eens is begonnen!

Bij mijn thuiskomst werd ik warm door de zusters onthaald. Het voelde, ondanks het feit dat het mijn werkterrein is, toch fijn om terug thuis te komen.

Vandaag is het zoals gezegd Tom zijn verjaardag. Drie dikke, Malinese zoenen! We ontvingen deze middag meisjes van de foyer die hier bij de zusters kwamen eten. Voor hen zal het ook wel speciaal geweest zijn, want anders komen ze nooit bij de zusters binnen. Deze namiddag ben ik nog eens bij Théo langs geweest, om t-shirts af te geven die Pascal zou decoreren. Ik ben benieuwd naar het resultaat.

Aan alle leerlingen en vakantiegangers een fijne vakantie toegewenst! Aan alle studenten veel goede moed toegewenst en vergeet af en toe niet te ontspannen. Ik start mijn vrijwilligerswerk opnieuw op dinsdag 3 januari 2012!

K’an bЄ! (Tot ziens)

Joyeux Noël!

En we naderen Kerstmis, ook al is daar hier niet veel van te zien in Mali. Ik bevind me dan ook in een land waar de Christenen in de minderheid zijn. We proberen er het beste van te maken! Gisteren de eerste kerstboom gezien, een foto in een kapsalon althans.

In Mali grenst alles aan het onmogelijke, op organisatorisch vlak niet in het minst. Een voorbeeldje: morgen zijn het normaal examens, maar dat is nog niet zeker. Zelfs de directrice weet het nog niet zeker. De datums en de onderwerpen moeten van het CAP komen, een overheidsinstantie en blijkbaar heeft die er nogal een soepje van gemaakt. De leerlingen hier vragen aldoor aan ons of het nu morgen examens zijn of niet, maar een antwoord is er dus niet. Toch heb ik het gevoel dat niet iedereen er zich even druk in maakt; sommigen gaan er lichtjes over: “Ah, wat is er morgen? Examens, oh cava, ik heb me al voorbereid!” Volgens mij zijn er heel wat leerlingen die deze avond niet zullen studeren… Ook de meisjes van de foyer hebben zo te zien, niet al te veel stress.

Stille Nacht op klarinet als kerstwens voor de meisjes van de foyer

Donderdagavond heb ik nog maar eens mijn ogen open getrokken. In een vorig blogbericht had ik verteld dat ik niet wist, wanneer ik nu juist mijn examen informatica zou laten afleggen, aangezien het vak informatica nog niet in het officiële programma zit. Welnu, hier is het vervolg van het verhaal. Na heel wat heen en weer geloop, en steeds opnieuw vragen of ze nu al wisten wanneer ik mijn examen mocht geven, kreeg ik twee tegenstrijdige antwoorden: de vice-directrice zei eerder dat ik het in de week voor de officiële examenweek moest doen. Na een zoveelste gesprek met de directrice vertelde deze me dat ik me al moest voorbereiden en dat ze het me dan wel zou zeggen wanneer het zou moeten plaatsgrijpen, vermoedelijk wel tijdens de officiële examenweek… Terwijl ik donderdag de punten van dagelijks werk aan het ingeven was, vroeg ik aan de vice-directrice of ik mijn examenvragen op het bord moest schrijven of dat ze het op papier zouden krijgen. Deze was verbaasd over mijn vraag en zei dat ik mijn examen deze week moest doen tijdens mijn lesuur van informatica. Het was al donderdag op dat moment en gezien ik dinsdag en vrijdag les geef, was er een probleem! De leerlingen die vrijdag les informatica hebben, ben ik in de haast nog gaan verwittigen dat ze de volgende dag examen informatica hadden. Voor de anderen was het bang afwachten, tot ik ’s avonds van Sara te horen kreeg dat de zuster tegen haar had gezegd dat ook de leerlingen waar ik dinsdag les aan geef, die vrijdag hun examen zouden afleggen. Dat was echt iets wat ik totaal niet kon begrijpen! Die leerlingen zouden niet gestudeerd hebben gezien ik ze niet op voorhand had verwittigd, en zouden toch een examen moeten afleggen. Gevolg: fiasco verzekerd. Ik wou een redelijke oplossing voor mijn leerlingen en heb die uiteindelijk ook gekregen. Voor de klas waar ik dinsdag les aan geef, stelde ik voor om het examen op maandag te laten afleggen, aangezien de officiële examens toch pas dinsdag zouden starten (maar dat zullen we dus pas morgen weten). Wat een gedoe allemaal! Achteraf ben ik wel blij dat ik het voor mekaar heb gekregen. Mission accomplie…

Toezicht tijdens het informatica-examen op maandag 19 december 2011 (met trui en sjaal)

Vrijdagavond was het weer gezellig bij Théo! Geen bambarales deze keer, want er was bezoek: de Fransman en de Tunesiër waren er weer. We hebben samen gegeten en gedronken. En nadien hebben we toch nog wat djembé gespeeld. Ik moet eerlijk toegeven: ’t is echt niet makkelijk en zeker niet met de vermoeidheid van een week werken in het hoofd. Maar het brengt ontspanning en dat is toch wel vrij schaars hier, en dus welgekomen.

Zaterdagochtend was er kerstfeestje in de kleuterafdeling met het bezoek van (je raadt het nooit) de enige echte Père Noël. Ook Marie, het kindje van Théo, heeft een pakje ontvangen. Na het feestje hebben we nog een praatje gemaakt met twee Hollandse die hier op vakantie waren. Zij overnachtten bij “Père Noël” en waren dus meegekomen om hem te vergezellen. In de namiddag was er de laatste keer Oratorio vòòr de kerstvakantie.

een kiekje met de kerstman..

mama's en papa's waren in grote getale aanwezig om hun kind te zien optreden

kleuters als boom verkleed tijdens het toneelkerststuk

Ook Marie neemt haar kerstcadeau in ontvangst

Zondagmorgen ben ik hier naar de mis geweest, de vierde adventszondag. Vooraleer de mis begint, worden de stoeltjes mooi afgekuist met een doekje; stof is hier alom vertegenwoordigd! Wit loopt het gevaar om al snel omgetoverd te worden in rood… Na de mis nodigde Théo me uit om naar Céline, een Franse te gaan die in Bamako woont. Hij wou haar nog een bezoekje gaan brengen, vooraleer ze terug naar Frankrijk ging voor de kerstperiode. Ook daar was het gezellig! Tegen 15u was ik terug bij de zusters geland, na een ritje op de moto. Normaal gezien gingen we nog een wandeling maken met Pascal, maar ik wou nu toch wel even siësta nemen. Sara is dan maar alleen vertrokken. Na een kwartiertje kreeg ik telefoon: Pascal. Hij vertelde me dat ik onmiddellijk naar beneden moest komen want dat ze zonder mij niet zouden vertrekken. Geen siësta dan maar! Op ontdekkingstocht door Niamana: zie foto’s hieronder!

In ATT Bougou, de wijk van de sociale woningen, gebouwd door de huidige president ATT (Amadou Toumani Touré);  oorspronkelijke voor de armen, in realiteit voor de rijken..?

Standbeeld van de officiële opening van de "sociale" wijk

Nu is het afwachten op de komst van Jezus! Ik wens jullie allemaal een Zalige Kerst toe. Dat Jezus vrede mag brengen op aarde en in het hart van ieder van ons. Dat wens ik jullie van harte toe!

Prettige Kerstdagen!

Sandra

It's just a perfect day

Er is weer heel wat gebeurd de voorbije week. Laat me beginnen bij vandaag! We hebben immers afscheid genomen van Soeur Jackie. Zij werd opgeroepen om naar de missiepost in Ghana te gaan. Daar zijn er momenteel maar 2 zusters, waarvan er slechts één zuster goed Engels spreekt. Aangezien Soeur Jackie één van de enige Salesiaanse zusters in West-Afrika is die vloeiend Engels spreekt, haar moedertaal,   werd ze door de provinciale (de hoofdszuster van West-Afrika)opgeroepen om daar te gaan versterken. De nationale taal van Ghana is immers Engels. Gisteren zei ze nog dat ze het jammer vindt om hier te vertrekken, maar dat dit nu eenmaal het leven van een missiezuster is: “il faut toujours être disponible”. (“Je moet altijd beschikbaar zijn”).

Ondertussen geniet ik verder van eenvoudige dingen: leerlingen die mijn naam roepen (Ze beginnen hem te kennen. Een aanspreking met “Ma soeur” komt nog maar in 50% van de gevallen voor.), een glimlach, een schouderklop, een dankjewel.

Ik zet ’s morgens mijn werk op het secretariaat naarstig verder. Momenteel ben ik bezig met het invoegen van de punten in het softwareprogramma op de computer. En zoals ze hier in Mali zeggen: “ça réchauffe la tête!” Sinds gisteren hebben we er ook een extra secretariaatsmedewerkster bij: Fatoumata. Zij is stagiair en zou normaal gezien nu haar studies aan de universiteit moeten verder zetten. Dit gaat echter niet, omdat het schooljaar in vele scholen niet eens van start is gegaan. De reden: in het voorjaar van 2012 zijn het verkiezingen. Vele leerkrachten profiteren hiervan om in staking te gaan, om het beleid aan te klagen. De hoofdreden voor de staking is het feit dat de regering met aan het hoofd Amadou Toumani Touré eerder beslist had om een verplichte ziekteverzekering in te voeren voor leerkrachten.  Dit betekent dat er elke maand een vast bedrag automatisch van hun wedde wordt afgetrokken. Wat constateren echter velen: in geval van ziekte is het vaak moeilijk of zelfs onmogelijk om aan de (juiste) medicamenten te geraken. Gezondheidszorg blijft hier een groot probleem.

Daarnet verteld Marie-Louise me dat onze kleren morgen zullen geleverd worden. Foto’s zeer binnenkort… Gisteren kwam Marie-Louise me een cadeau tonen dat ze van Soeur Carin had gekregen: een sleutelhanger en sjaaltje van het bezoek van de Paus aan Bénin. Ik genoot van de vreugde waarmee ze het me kwam tonen. Ondanks dat de katholieken hier in de minderheid zijn, leeft het katholieke geloof sterk! Het heeft me doen beseffen dat geloof niet start bij het aantal mensen die gelovig zijn, maar dat het in de eerste plaats start bij jezelf. Hierbij heb ik het niet alleen over geloof als religie, maar ook geloof in jezelf, geloof in de ander … Het is niet omdat er bijvoorbeeld weinig mensen zijn, die in een bepaalde persoon geloven, dat die persoon niet meer in zichzelf mag/kan geloven of dat ik er niet meer in mag geloven. Geloof start in je hart. Uiteraard hebben we steun nodig van anderen om te volharden!

Malinees kleedje

Malinees "jupe & chemise"

Na een gesprek met onze kok Gabriël werd ik weer eens wakker geschud. Momenteel werkt Gabriël al zijn derde jaar hier bij de zusters. Voorheen werkte hij bij een Fransman die plots naar Frankrijk teruggekeerd was. Nu drie jaar later is zijn zoon teruggekeerd naar Mali, en die vroeg hem onlangs om terug voor hem te komen werken. Ondanks dat hij hier minder verdient, heeft hij “neen” gezegd op het aanbod. Hij zei dat hij de zusters niet wou verraden en in de steek laten. Ik denk dat velen onder ons toch zouden ingaan op het aanbod van de Fransman, omdat we dan meer zouden verdienen. Het is iets om over na te denken.

Zondag ben ik sinds lang nog eens naar Campement de Kangaba geweest. Heerlijk “chilaxen” zoals Sara dat zo mooi kan zeggen. Tijdens mijn verblijf hier in Mali word ik in gedachten vaak teruggeflitst naar mooie gebeurtenissen of plaatsen in mijn (Europees) leven. Het doet me beseffen dat ik gelukkig ben. Languit liggend, na een toch wel zware week, luisterde ik naar “Oh, it’s just a perfect day” en dat was het inderdaad! Na een heerlijke zwempartij heb ik me tegoed gedaan aan kippensatés met frietjes en als dessert “Pommes dorées avec la glacé à la vanille”. Het heeft me weer even zuurstof gegeven. Nog twee weken en dan is het kerstvakantie.

Chilaxen

Op weg naar een heerlijk verfrissend zwemmetje

Wat een verfrissing!

Malinees stof onderweg

En toen ging de zon onder, na een heerlijke dag!

Malinees hutje onderweg

Bij onze terugkomst zondag werd er een klein feestje gebouwd in de foyer voor de verjaardag van Soeur Jackie.

De jarige Jackie snijdt de taart in stukken onder het toeziend oog van Odile

De tweelingzusjes Chantal & Thérèse Diarra

Rachelle, Bénédicte en Marie

Lijntjes trekken tijdens de bijles op zaterdagochtend

5de en 6de leerjaar: Wat is het verschil tussen een klinker en een medeklinker? Stilte

Leerlingen staan recht als ze een antwoord geven

Gabriël, onze kok, een echte engel die hemels kookt!

Chantal klaar om een douche te nemen

Kleine wasjes, grote wasjes? Stop ze in het wasmachien (of was het emmer?)

Met deze temperaturen is de was hier op één, twee, drie droog!

Immens veel groeten vanuit het kouder wordende Mali !

De winter is in 't (Malinese) land

Een nieuwe maand en dus weer heel wat nieuws. Eerst en vooral een nieuwe pagina op de Jokri-kalender. Deze keer prijkt Tom in volle glorie op de foto.  Ten tweede, de winter is in ’t land, althans voor de meeste Malinezen. Al enkele weken komen vele leerlingen en leerkrachten met dikke winterjas en -trui naar school. Er zijn er zelfs die sjaal, muts en wanten dragen. Soms zijn ze zo hard ingeduffeld, dat bekenden onherkenbaar worden. Gabriël, onze kok, wordt onherkenbaar vanop zijn moto: rode jas, sjaal, wanten, zonnebril en mondmasker tegen het stof! Enkele dagen geleden was hij naar mij aan het zwaaien vanop zijn moto, maar ik had er geen idee van wie het was. Ik dacht dat het weer één of andere onbekende, vriendelijke Malinees was, overenthousiast bij het zien van een blanke vrouw. Later die dag werd duidelijk wie de gulle zwaaier was! Ten derde, vrijdag hebben we onze eerste djembéles gekregen. Ten vierde, voor alle mails die nog niet beantwoord zijn: me a culpa, maar ten eerste is het hier gezellig druk waardoor er weinig mailtijd overblijft en op de koop toe hebben we een week internetloos gezeten… Mali blijft onvoorspelbaar!

Djembéles

"verjaardag" vieren met Marie na de Bambarales

En we blijven onszelf, waar ook ter wereld we ons bevinden...

December: de komst van de Sint. Ondanks dat ze in Mali enkel de Heilige Nicolaas bij naam kennen en het daarbij stopt, kon ik toch niet ontkomen aan de Heilige man. Zondag kon ik via mail genieten van een foto van het bezoek van de Sint aan mijn meter Anna. Ik werd even stil bij het zien van mijn meter… Maandagavond werd ik door de Heilige man himself verrast. Toen ik tijdens de huiswerkbegeleiding van de meisjes in de foyer dringend een plasje moest doen, ontdekte ik lekkers en een briefje op de tafel van onze kamer. In het briefje stond het volgende:

Dag Sandra,

Ik heb in mijn grote, dikke Sinterklaasboek gelezen dat jij vrijwilligerswerk doet in Afrika. Ik ben heel fier op je. Je bent een brave, lieve, behulpzame, enthousiaste, leergierige, toffe meid! Uiteraard kan Sinterklaas iemand die zoveel van zichzelf geeft voor anderen niet vergeten. Daarom heb ik veel lekkers voor je laten meebrengen. Aangezien het in Mali een beetje gevaarlijk is voor zo’n oude blanke man, heb ik aan mijn hulppieten gevraagd (ik heb er veel in Afrika) je het lekkers en een mooie armband te bezorgen. Dit zal je opnieuw kracht geven! Je bent heel goed bezig, dus doe zo verder!

Groeten, Sinterklaas.

Blijkbaar heeft de Sint ook al gehoord van de ontvoeringen van Westerlingen in het Noorden van Mali. Geen paniek: Bamako en omstreken zijn veilig! Eerder deze week kregen we ook een mail van de Belgische consul in Mali met de boodschap dat het reisadvies veranderd is en dat we best de site van buitenlandse zaken eens raadplegen indien we reisplannen hadden. Die hadden we inderdaad voor de kerstvakantie, maar zoals het er nu naar uitziet, worden die plannen mooi opgeborgen. Jammer, maar helaas. Ik neem toch liever geen risico’s

Maandag vol goede moed een nieuwe werkweek gestart. De weken beginnen toch wel wat te wegen nu, ik kijk uit naar de kerstvakantie. In zo’n week zijn er de ene dag al wat meer nieuwe indrukken dan de andere. Zondag, maandag en vandaag waren weer dagen om in te kaderen. Maandagochtend was anders dan normaal. Ik moest een leerkracht Frans vervangen. Wederom schreef ik de lessen op het bord. Nadien heb ik aan de hand van een evaluatie de leerstof met hen bekeken. Aangezien het Franse grammatica was en geen biologie zoals de vorige keer, was het niet louter een overschrijfles. Ik kon de les uitleggen en wou dat ze het ook echt begrepen. Sara heeft in de voormiddag samen met zuster Margo Bamako onveilig gemaakt. Ze moest mee om postzegels op de brieven van de adoptiekinderen te kleven, aangezien het er wel wat zijn. Nadien werden ze gepost richting Europa, waar de adoptieouders wonen. Gezien ze pas laat op de middag zijn toegekomen, heb ik dus even alleen toezicht op de speelplaats gehouden. Daar heb ik weer wat extra Bambara geleerd: tellen van 1 tot 10: kélé, fila, sabba, nani, dourou, woro, woroflan, sheggi, konotan, tan (fonetisch). Om 15u was het tijd voor een flinke siesta! Nadien nog even toezicht houden bij de “nettoyage” van 17u tot 17u25, vervolgens even een tussenstop in de keuken van de zusters om wat zoets te snuisteren en nog wat kledij te wassen en tenslotte een heerlijke douche.

’s Avonds, zaten ik en Sara, zoals elke maandagavond in de foyer. Eerder op de dag vroeg een meisje van de foyer me of ik soms ziek was. Ik begreep de vraag niet goed en vroeg om het uit te leggen. Ze zei: “omdat je zo triest lijkt…”. Ik zei dat ik mijn land wat miste en de mensen daar. Blijkbaar kom ik over als de vrolijke ik, maar af en toe heb ik ook eens een moeilijk moment, maar hier weet ik me meestal gauw over te zetten. Gelukkig maar! Ik moet eerlijk zeggen: het deed me wel iets dat ze het gezien had. Tijdens de huiswerkbegeleiding heb ik Chantal geholpen met dictee en ik heb haar de fouten zelf laten verbeteren, hierbij heeft ze wel wat vals gespeeld. Ik vertelde haar dat het geen kwaad kon om fouten te maken en dat ze hier is om bij te leren. Dat deed haar wel iets, zag ik. Nadien vroeg ze me een onderwerp om een opstel over te schrijven, gezien ze hier wat problemen mee heeft. Het was een mooi verhaal, maar foutloos was het alles behalve!

Chantal woont samen met haar tweelingzus Thérèse bij ons in de foyer. Vandaag ben ik te weten gekomen dat hun mama thuis weggegaan is als ze 5 jaar waren en dat ze door hun tante zijn opgevoed. Ze woonden oorspronkelijk in Ségou, maar hebben alles achtergelaten om hier te komen studeren. Ik las het verhaal in een schriftje dat Thérèse me had laten lezen. Ik werd even met mijn beide voeten op de grond gezet! Meisjes van 12 die al zo’n levensverhaal schrijven.

Zondag zijn we ’s morgens vroeg naar Bamako vertrokken. In plaats van het pad te voet te bewandelen, hebben we een mototaxi genomen richting de controlepost: dat heeft ons 100 Cfa armer gemaakt, maar wel 35 minuten tijd bespaard. Nadien namen we de Sotrama richting Raidda met tussenstop in Amendine om even wat inkopen te doen in Azar Libre Service. Om 10u namen we deel aan de 2^de adventsmis van het jaar. Het was wederom een mooie eucharistieviering, waarin deze keer de Belgische priester voorging die we eerder al eens hadden ontmoet. Ik heb de eucharistieviering opgenomen op dictafoon om later in België nog eens te beluisteren. Na de mis hadden we afgesproken met Pascal en Marie-Louise. Samen met hen zijn we naar de “markt” geweest om Afrikaanse stofjes te kopen. Nadien hadden we een afspraak met een echte Afrikaanse klerenmaker. Het is een groot persoon, want hij staat in voor het kleden van de Malinese Missen. Hij heeft ons uitgenodigd voor een défilé in de maand januari. Iets om naar uit te kijken! Onze kledij zal normaal binnen 10 dagen gemaakt zijn. Foto’s bij het kiezen van de modellen en het meten van onze lichaamsvetten, vinden jullie hieronder.

Het kiezen van de stofjes..!

Modellen kiezen

En meten maar...

Vandaag was alweer een dag vol emoties: blij omdat leerlingen een positieve evolutie maken tijdens de lessen informatica, gelukkig om de zon, verheugd omwille van een leerling die danku zegt omdat je aan hen les geeft, overgelukkig omwille van het bezoek van twee Opwijkse zusters. Zij hebben 32 jaar van hun leven in Mali gewoond ten dienste van de andere. Ze hebben gedurende 1,5 week een bezoek aan Mali gebracht, omdat de parochie waar ze werkten haar 75 jarig bestaan vierde. Ik had de Salesiaanse zusters hier verteld dat ze naar Mali kwamen en daarmee werden ze uitgenodigd om eens een bezoekje te brengen. Om 9u ben ik ze met zuster Margo gaan oppikken in de parochie van Sacré Coeur bij Abbé Timothée. Aangekomen bij de Salesiaanse zusters hier hebben ze me een pak overhandigd afkomstig uit België! Dankjullie (vooral voor de chocolade. Ik zal er zuinig mee zijn)!!! Ik heb hen een rondleiding gegeven op onze school en in de foyer. Tijdens de rondleiding kwamen de zusters “oude bekenden” tegen onder de leerkrachten, waarbij ik van vreugde stiekem wel enkele traantjes heb weggepinkt. De dankbaarheid die bij deze mensen tot uiting kwam, maakte me stil. Ze zullen nooit vergeten wat deze zusters 32 jaar lang in Mali verwezenlijkt hebben. Er was zelfs een leerkracht bij, Hubert Keita, de leerkracht van het 1^ste jaar A die in de handen van één van de zusters geboren was. Het was een blij en vooral onverwacht weerzien. Verder waren er nog 3 andere leerkrachten die ze kenden. Ik verschoot ervan hoe klein de wereld wel is! Het was een heugelijke dag, een dag om nog lang voedsel uit te halen (letterlijk en figuurlijk).

Lieve, warme groetjes!

L’éducation est une affaire de coeur!

Citaat van Don Bosco. Het zegt veel over wat ik hier doe en wat ik hier voor mezelf wil bereiken. En dat heb ik hier gisteren voor mezelf ontdekt tijdens het oratorio (speelpleinwerking). Elke zaterdag worden er een aantal vaste activiteiten aangeboden aan kinderen uit de buurt, waarvan de meerderheid niet naar school gaat: breien, voetbal, basketbal, knutselen met de kleinsten, armbandjes maken. Kinderen mogen “vrij” kiezen welke activiteit ze doen. Waarom “vrij” tussen aanhalingstekens? Ik heb gemerkt dat hier, nog meer dan in België, het hokjesdenken heerst. Meisjes zouden zich bijvoorbeeld niet mogen aanbieden om te voetballen, of het zou toch als vreemd beschouwd worden. Voor elk van de aangeboden activiteiten wordt één iemand van ons verantwoordelijk gesteld. Normaal gezien sta ik in voor basketbal. Dit vind ik enerzijds wel goed, gezien ik gewoon moet toezien en dat met die temperaturen wel handig is omdat ik dan niet al te veel moet bewegen. Anderzijds is het vrij saai en haal ik er niet veel voldoening uit. Gisteren was het anders. Aangezien Zr Rosanna weg is naar Lomé (zie vorig blogbericht) en zij normaal gezien samen met Sara met de kleintjes knutselt, heb ik samen met Sara geknutseld in het thema van indianen. We wouden eerst de groep in twee verdelen aan de hand van een verdelingsspelletje. Dat was al een uitdaging op zich! 90% van de kinderen verstaat immers alleen Bambara. Nadien, 20 minuten later, was het tijd om te knutselen. Elk kind mocht een indianenband schilderen voor op het hoofd en een amulet voor rond de hals. In het begin hadden we 56 kinderen (niet alleen de kleinsten trouwens), maar naar het einde toe had ik de indruk dat de kinderen maar bleven komen. En dan voortdurend “Ma soeur, ma soeur” rond je oren. Afrikaanse kinderen zijn vrij, om niet te zeggen zeer ongeduldig en weten niet wat het is om te blijven zitten. Als één iemand recht staat, komen ze opeens allemaal. Ik moest voor iedereen de band op het hoofd kleven en vervolgens een gaatje in de amulet doen en een touwtje afknippen om er vervolgens door te steken. En als het even kon, het liefst bij iedereen tegelijk. Voor vermoedelijk bijna 100 kinderen… Jullie zullen nu zeggen laat die kinderen dat gewoon zelf doen, maar we hebben al gemerkt dat je dan totaal geen controle meer hebt. Er is weinig materiaal en iedereen wil dan tegelijk dat materiaal, wat uiteraard onmogelijk is. Vandaar dat we zelf wat structuur moeten zoeken en aanbieden. Je kunt je dat bijna niet voorstellen, maar ik voelde me gisteren echt een magneet met een enorme aantrekkingskracht; ik was het centrale punt met rondom mij een hele meute Afrikaanse kinderen die hun amulet en band voor je gezicht, soms zelfs voor je ogen houden waardoor het nog trager gaat. Het was eigenlijk wel grappig die magnetische krachten: op een bepaald moment liep ik weg, en wat denk je wel, al die kinderen achter mij! Net op het moment dat ik dacht de moed te verliezen, kreeg ik plots een ingeving vanuit mijn hart. En hier kom ik bij het citaat van Don Bosco. In plaats van me op te jagen omdat ze niet luisteren of het niet begrijpen, ben ik beginnen zingen met hen. Muziek blijkt nog maar eens een universele taal te zijn! Het bracht me rust enerzijds en anderzijds waren de kinderen met iets bezig. Mijn slecht gevoel, me opjagen, heb ik dus kunnen ombuigen in iets positiefs, namelijk zingen. En zingen brengt vreugde in het hart van iedereen. Me boos maken zou op dat moment toch niet geholpen hebben. ’s Avonds heb ik hier nog eens over nagedacht. En inderdaad opvoeden moet je met je hart doen! Wanneer je geen hart hebt voor kinderen, hoe lastig ze ook zijn, dan lukt het gewoon niet! En hier komt de moeilijkheid van de taal er nog eens bij.

Ik heb deze week een schitterend mailtje gekregen! Ik had in september mijn project ingediend bij de Vastenvoettocht. Dit is een staptocht waarbij de deelnemers geld inzamelen voor enkele goede doelen. En mijn project is weerhouden, goedgekeurd met andere woorden! Ik zou dus een warme oproep willen doen om zaterdag 3 maart 2011 allen jullie stapschoenen aan te trekken en mee te stappen. Een deel van de opbrengst kan hier dan besteed worden. Allen naar Buggenhout, parochiezaal Nicolaas, Jachtweg 1.

Maandag was het een heugelijke dag! Dan ben ik mijn envelop bij Timothée gaan halen. Hierin zaten o.a. mijn VISA-kaart. Ik heb ze vandaag ook uitgeprobeerd en ze werkte! Ik sprong bijna een gat in de lucht. Eindelijk niet meer afhankelijk van anderen! Verder zijn we vandaag met Théo en Pascal Djembés gaan kopen. Aangezien er nog geen hoezen waren, worden ze morgen bij Théo geleverd. Hij zal ze dan naar ons brengen. Vanaf volgende week zou Pascal ons dan Djembéles geven. Eindelijk muziek maken! Nadien zijn we met Théo en Pascal in een Togolees restaurant gaan eten: tô met tomatensaus en een been van iets wat op een schaap leek. Dat laatste heb ik gelaten voor wat het was; ’t was meer vet dan vlees en ik wou hier vermageren in Mali! Nadien zijn we nog even binnen gesprongen bij een dochter van een vriend van Théo. Zij vierde de opening van haar kapsalon. Maar: “even binnenspringen” dat kennen ze hier in Mali niet echt. Zo gastvrij als ze zijn die Malinezen, kregen we Sprite en een bord met rijst, vlees en groenten. Straks zal het dus enkel een dessertje worden bij de zusters. De vrije dag was weer geslaagd!

Théo onderhandelt over de prijs van de djembés. Wie goed kijkt ziet kuifje op de achtergrond

Even zotjes op de foto met Pascal tijdens de djembé-aankoop

Rarara, wie denkt dat carnaval al begonnen is?

In het kapsalon - de muurschilderingen zijn het werk van Pascal

Ik wil heel speciaal mama en papa danken om de envelop tot bij hem te brengen. Verder wil ik ook meter Gislena, Tom en Ria Nuyts danken voor de leuke verrassingen die ik in het pakje mocht ontdekken. Het maakte mijn maandag super! Diezelfde maandag zijn we ook naar het Belgisch consulaat in Mali geweest, waar we de Belgische consul ontmoet hebben. Hij leek helemaal niet op hoe ik me een consul had voorgesteld, maar dit terzijde. In het consulaat hebben we onze aanwezigheid in Mali bevestigd en enkele papieren met gegevens ingevuld, o.a. ook een schets met de route hoe je naar onze verblijfplaats moet gaan in Niamana. We zijn op alles voorbereid nu! In het consulaat kwamen we ook een Vlaamse “witte” pater tegen. Hij verblijft hier al sinds 1964. Ik heb dus wel nog even te gaan.  Nadien hebben we ook nog een bezoekje gebracht aan de artisanale markt van Mali. Dit is één van de grootste kunstmarkten van Afrika. Ze verkopen er allerhande traditionele kunstwerken: beeldjes, doeken, rugzakken, tasjes, portefeuilles uit krokodillenleer, sleutelhangers … Ook hier geldt één regel: Onderhandelen en afbieden gaan hand in hand.

Even een kort woordje over het ontstaan van de missiepost in Mali. In 2006 was de plaats waar ik nu zit een veld met maïs en graan. In dat jaar zijn ze begonnen met het omheinen van het gekochte stuk grond. In dat jaar werd ook “de villa” gebouwd, de plaats waar bezoekers kunnen verblijven. Daar verbleven de zusters in die tijd ook om de werken te kunnen opvolgen. In 2007 hebben ze het eerste schoolgebouw gezet, daar waar ook directie en secretariaat gehuisvest zijn. Nadien was de kleuterafdeling aan de beurt. In 2009 werd het huidige huis van de zusters gebouwd. Zeer recent, in 2010, werd ook het tweede schoolgebouw, waar nu o.a. de informaticaklas is, gebouwd.

Dinsdag 22 november hebben we de verjaardag van Zuster Rosanna gevierd met lekkere taart! De dag erop is ze dan samen met de zusters van Touba naar Lomé vertrokken. Deze week had het 1^ste,2^de en 3^de jaar “compositions”, te vergelijken met grote toetsen bij ons. Volgende week is het 4^de, 5^de en 6^de jaar aan de beurt. Wanneer de examens vallen voor het 7^de, 8^ste en 9^de jaar (1^ste, 2^de en 3^de middelbaar in België) weten we nog niet. Dit moet van de overheid komen… Aangezien informatica niet in het verplichte leerplan staat, moet ik mijn examen informatica afnemen vóór de officiële examenperiode. Wanneer dit dan is? Wordt vervolgd…

Binnen enkele maanden staat deze djembé in België. De hoes van de djembé is ook van echt Malinees katoen,
de plaatselijke economie wordt dus gesteund.

De eerste test met de Malinese djembé die maandag geleverd werd

Faisons le bien pendant que nous avons le temps

De titel van mijn blogbericht geldt niet alleen voor het deel van mijn leven dat ik hier in Mali doorbreng, maar wil ik doortrekken naar de periode erna ook. We moeten de tijd die ons hier gegeven is, gebruiken om het goede te doen, en niets anders dan het goede. Dat klinkt misschien als iets utopisch, maar we moeten het alleszins toch proberen. Als de wil er is om het goede te doen, dan komt de rest vanzelf. En wanneer we iets voor anderen doen, "mon Dieu" zouden ze hier dan zeggen, je krijgt er zoveel voor in de plaats.

Vandaag was het, zoals elke zondag, onze rustdag. Ik was mentaal een beetje zuurstofloos en had er nood aan om even alleen te zijn. Batterijtjes opladen noemen ze dat. En hoe doe je dat dan in Mali? Wel, deze voormiddag ben ik naar de eucharistieviering geweest om wat religieus voedsel op te nemen. ’s Middags was er een heerlijk maal: kip, friet en salade met tomaatjes en als dessert aardbei-, citroen- en cocosijs en cake! Na een korte siesta heb ik een brief geschreven met als bestemming België. Morgen wordt die gepost! Nadien heb ik ook wat klarinet gespeeld. Dat was al 2 maand geleden, de tijd ontbreekt me hier. Het was geweldig om nog eens muziek te maken, ik had het blijkbaar gemist zonder het zelf te beseffen. Er waren zelfs twee meisjes van de foyer, Jeannette en Jenyffer, komen kijken uit nieuwsgierigheid.

Gisteren, zaterdag, gaven we weer bijles lezen en schrijven. In de namiddag was het oratorio met deze keer een lage opkomst. Elke week wordt de nadruk gelegd op een ander thema. Deze week werden de kinderen aangemoedigd om in VREDE met elkaar te spelen. Na het oratorio kregen we bezoek van Pascal. Die had ons vrijdag gemist, omdat we geen Bambarales hadden gevolgd bij hen thuis. Hij was zo verheugd om ons te zien, dat hij me aan het denken heeft gezet.  Zijn vreugde, wij zouden zeggen “gewoon om iemand te zien”, was echt ontroerend. Het heeft me doen beseffen dat ik vaker moet genieten van “gewone” ontmoetingen met vrienden en familie. Het is zo vanzelfsprekend en normaal, dat we er niet meer bij stilstaan. Gewoon blij zijn met het feit dat we tijd met elkaar kunnen en mogen doorbrengen.

Bijles op zaterdag

Sinds woensdag is zuster Carine vertrokken naar Cotonou, de hoofdstad van Bénin. Zoals sommigen onder jullie misschien wel weten heeft de paus een driedaags bezoek gebracht aan Cotonou. Aan tafel bij de zusters werd er dan ook over gepraat. Wat de zuster juist gaan doen is in Cotonou, is tot op heden nog een raadsel. We vermoeden dat ze de paus zou ontmoeten en dat ze haar familie gaat bezoeken aangezien ze van Bénin afkomstig is. Later deze week vertrekt zuster Rosanna samen met enkele zusters van Touba (dorpje in de brousse in Mali op 600 km hiervandaan), die hier morgen zullen arriveren, naar Lomé, de hoofdstad van Togo. Ze gaan er samen met zuster Carine, die tegen dan naar daar komt, het 25 jarig bestaan van de aanwezigheid van Salesiaanse zusters in Togo vieren. Begin december keren ze terug huiswaarts, vermoedelijk 3 december.

Vorige week heb ik kennis gemaakt met alle adoptiekindjes van onze school. Het zijn er 30 in totaal. Het gaat om kinderen die financieel niet in de mogelijkheid zijn om hun schoolgeld te betalen. Elk jaar betalen de adoptie-ouders hun inschrijvingsgeld. Zuster Rosanna had eerst een serieuze uitleg gedaan: waarom ze daar zaten, dat ze hun best moesten doen … Waarvan ik enerzijds verschoten was, is het feit dat ze zei dat indien ze hun jaar zouden moeten overdoen, dat ze dan van school zouden gestuurd worden. Een ander kind dat het even hard nodig heeft als hen, zou dan zijn/haar plaats innemen. Anderzijds begrijp ik haar wel, want ten eerste wordt er van buitenaf geld geschonken en ten tweede hebben die kinderen een extra (negatieve?) stimulans nodig omdat ze thuis weinig of geen steun ondervinden van hun ouders, aangezien het meestal gaat om ouders die geen Frans kennen. Veel van deze kinderen volgen trouwens bij ons ook lees- en schrijfles op zaterdagochtend. Zuster Rosanna had aan mij gevraagd om vervolgens van elk kind een foto te nemen. Deze zou dan samen met een brief en een tekening van het kind opgestuurd worden naar de adoptiefamilies in Europa.

En zoals vaak, eindig ik mijn blogbericht ook deze keer met een mooi citaat om over na te denken.

« En Afrique, un vieillard qui meurt est une bibliothèque qui brûle. » Amadou Hampaté Ba

Lieve groetjes !

Traverser le Mali à trois sur une moto

Bonjour à tous !

Mali en het Malinese volk blijven vol verassingen. Vorige week en deze week heb ik, zoals voorzien in mijn werkschema, het werk op het secretariaat verder gezet. We zijn momenteel bezig met “l’immatriculation des nouveaux élèves” of anders gezegd het opnemen van de nieuwe leerlingen in het gegevensbestand van de school. Dat is een enorm werk, het zijn er ongeveer 200!  We zijn er met drie tegelijk aan bezig: Marie-Louise, de secretaresse, vult alle gegevens in op de computer om nadien naar het CAP (een onderwijsinstantie) te verzenden. Tegelijkertijd maakt Zr Rosanna de documenten in orde die de leerlingen hebben binnengebracht. Ik zorg ervoor dat alles (naam, geboortedatum –en plaats, naam van mama en papa, beroep van mama en papa, woonplaats, telefoonnummer, datum van inschrijving)  netjes in een groot boek wordt geschreven dat bewaard wordt hier op school. Het lijkt wel het boek van Sinterklaas te zijn!

Vooraanzicht van het secretariaat! De slogan is van Belgische makelij...

Vorige week, wanneer ik bij de kleuters moest staan, heb ik met hen naar een tekenfilm van Dora gekeken. Dat is iets wat bij ons in België ook wordt uitgezonden. Die kleuters zijn ondanks hun gezever (letterlijk dan) en gesnotter echt geweldig ontroerend, zo 120 kleine Malineesjes, ’t is schattig om te zien. Het was wel lachwekkend, want de kindjes verstaan er nog niet veel van aangezien de film in het Frans is en velen van hen enkel Bambara kennen. Toch begonnen ze, telkens wanneer er muziek klonk in hun handjes te klappen, 120 kleuters tegelijk.

Mijn leerlingen van het 7^de jaar gedragen zich nog steeds vrij goed. Ik heb vorige week nog een overhoring afgenomen die toch al beter gelukt is voor de meesten dan de eerste. Ik denk dat ze begrepen hebben, dat informatica geen spel is. Tijdens mijn les op vrijdag heb ik eens een fotootje van hen getrokken. Aanschouw hieronder mijn leerlingen van het 7^de jaar A, groep 1.

7ème A, groupe 1

7ème A, groupe 1

Even een intermezzo tussendoor. Wanneer ouders of leerlingen me op school aanspreken is dat bij de meesten vaak als volgt: “Bonjour, ma soeur” of anders gezegd “Hallo zuster”. Ik beantwoord dan vriendelijk met “Bonjour monsieur” of “Bonjour madame”. Voor hen staat blank precies niet alleen gelijk aan rijk, maar zien ze ons ook als zusters. Ik heb echter wel een roeping; een roeping om mensen te helpen die het meer nodig hebben dan wij, maar niet in de betekenis van “zuster worden”. Ze moesten eens weten wie er in België rondloopt…

Vrijdagavond is Pascal ons opnieuw komen halen om naar Théo en Sidonie te gaan. We hebben deze keer geen Bambarales gevolgd, maar we zijn naar een plaatselijke danswedstrijd gaan kijken. Het was zeer bizar, meer show dan dans eigenlijk en we verstonden er niet veel van gezien het allemaal in Bambara was. ’s Avonds hebben we nog even een pintje gedronken bij Théo en nadien heeft hij ons met de moto afgezet. Théo, ik en Sara op één moto, ’t moet een grappig zicht geweest zijn.

Zaterdagmorgend hebben we voor het eerst inhaalles (cours de ratrappage)  gegeven aan kinderen die problemen hebben met lezen en schrijven. Sara neemt de 3^de en 4^de jaars onder haar hoede. Ik begeleid de 5^de en 6^de jaars. Zelfs kinderen die al zo ver geraakt zijn, kunnen jammer genoeg niet lezen en/of schrijven. Vaak zijn het leerlingen die uit staatsscholen komen. Daar spreken ze vaak alleen Bambara, waardoor hun achterstand op de Franse taal enorm groot is in vergelijking met leerlingen die bij ons (Complexe Scolaire Marie Auxiliatrice) vanaf het begin school hebben gelopen. De inhaallessen zullen elke zaterdag doorgaan van 9u tot 11u. In een schriftje houd ik ook de evolutie bij van elk kind. Zo kunnen ik en de directrice zien of en welke vorderingen elk kind maakt. De leerlingen zijn gemotiveerd en willen vooruit. Ik heb hen gezegd dat als ze zo voortdoen ze er inderdaad zullen geraken. Ik heb al gemerkt dat het positief stimuleren van de leerlingen (door de leerkracht) een belangrijke factor is, die hier vaak ontbreekt. We proberen ons steentje bij te dragen.

Zaterdagnamiddag was het wederom oratorio. In de namiddag heb ik ook Patricia, Martine, Celestine en Clarisse, de vier  meisje van de foyer die in het weekend hier meestal blijven,  geholpen met wiskunde. Ze hadden van de directrice extra oefeningen gekregen, die ze in groep moesten maken. Wat voor mij leuk was om te doen, ten eerste omdat ik wiskunde wel een leuk vak vind en ten tweede gezien ik het gevoel had dat ik hen echt kon helpen. De vergelijkingen bleken te moeilijk te zijn om alleen op te lossen. Het probleem is vaak dat ze niet nadenken en dat ze formules niet meer kennen, die ze vorig jaar al hebben gezien. Nog veel werk aan de winkel dus!

Huiswerkbegeleiding wiskunde aan de meisjes van het internaat

Zaterdagavond zijn we met Fidèle en Abdramane, twee leerkrachten, een pintje gaan drinken in een plaatselijke bar. De gespreksonderwerpen waren vrij zwaar, vooral wanneer Abdramane aan het woord was. Hij houd veel van filosoferen! Ik doe dat ook wel eens graag, maar af en toe mag het ook wel eens wat luchtiger. We hebben alleszins weer wat bijgeleerd over de Malinese cultuur. En ik heb ook voor het eerst een echte Afrikaanse toilet bezocht. Een kleine fotootje hieronder.

Malinese WC

Fidèle, een leerkracht, en ik samen met een Malinees pintje in een Malinese bar

Zondag was het weer even uitblazen. Ons gekend traject werd weer ingezet: Niamana – controlepost (te voet), controlepost – Bamako (Sotrama). Die ochtend zijn we naar een eucharistieviering in de kathedraal geweest. Het was een hele belevenis, met mooie liederen. Volgende keer neem ik mijn dictafoon mee om het op te nemen. Zo kan ik er later nog eens naar luisteren.  Na de mis hebben we een bezoek gebracht aan het Institut Français de Bamako. Hier worden wekelijks concerten, circusacts, dansacts, films … vertoond. Er was jammer genoeg niet veel te zien gezien het zondagvoormiddag was. Aldaar hebben we ook onze sandwich verorberd en enkele centiliter water doorgeslikt.

Institut Français de Bamako: op de stoeltjes hebben we onze sandwich verorberd 

 Nadien zijn we te voet naar de kathedraal gestapt om van daaruit met de taxi naar “Parc National du Mali” te gaan. Bij het betalen aan de ingang, voelde ik me wel even gediscrimineerd aangezien een Malinees 500 CFA betaalt om het park te bezoeken en een buitenlander 1500 CFA! Maar de schoonheid en rust in het park deden me al gauw vergeten dat ik 2/3 meer betaald had. Wat bevindt er zich zoal in dit toch wel enorm omvangrijke park? Een mountainbikeparcours, een wandelpad, een grot, fitnesstoestellen zoals bij ons in Buggenhoutbos, salon du thé, een medische tuin met allerhande geneeskundige kruiden, een sportcentrum, een souvenirwinkel, “le maison de l’environnement”, restaurant … Na het maken van een korte wandeling was het tijd voor een siësta op een bank aan een vijver. Tijdens de tocht ontdekten we de Malinese zoo, die nog onder reconstructie was, maar dat wisten we pas later. Daar waar we waren, mochten we eigenlijk niet zijn. Plots stonden we oog in oog met een krokodil. Was dat even schrikken! Nadien hebben we even onze spieren op de proef gesteld aan enkele fitnesstoestellen om vervolgens te zondigen met een ijsje in het salon du thé. Die dag heb ik ook een bevestiging gekregen van het antwoord op de vraag: “Waarom zijn de bananen krom?” Het antwoord vind je op de foto. Achteraf wouden we ook nog de grot bezoeken, maar we mochten niet meer verder wandelen van de parkwachter gezien het al te laat was. De grot zal dus voor een volgende keer zijn! We lieten ons terug door een taxi afzetten aan de kathedraal. Door af te bieden ben ik er zelfs in geslaagd om minder te betalen dan in de heenreis. Het was het proberen waard vond ik. Aan de kathedraal namen we de sotrama om terug naar huis te gaan.

De foto spreekt voor zich?!

Vijver waar ik mijn siesta heb gehouden

Sara en ik op verboden terrein, maar dat wisten we toen nog niet ...

Oog in oog met de krokodil. Wie zoekt die vindt!

Voor diegenen die de krokodil niet zouden gevonden hebben...

Fitnessoefeningen bij een temperatuur van 35°C

Even wat cultuurverschillen. De sotrama nemen of anders gezegd SOciété de TRAnsport du MAli, het blijft een aparte belevenis! Opstappen gaat steeds gepaard met een begroeting in Bamabara. Een begroeting hier in Mali is niet alleen “Hallo”, maar is in feite een hele conversatie. “Hallo” – “Hallo” – “Alles ok” – “Ja, alles ok” – “En met de familie, alles ok?” – “Alles ok” In Bambara wordt dit, uit wat ik al geleerd hebben: - “A ni sogoma” (a ni tilé, a ni wula of a ni su afhankelijk van het tijdstip) – “N sé” (voor vrouwen) en “N bah” (voor mannen) – “Somogobedi” – “Torrosité”.

In de sotrama wordt door velen van de nood een deugd gemaakt: Wanneer de sotrama stopt om mensen te laten op- of afstappen, komen er steeds Malinezen hun waren aanprijzen (fruit, water, popcorn …). Vele passagiers doen dan op 10 seconden tijd hun inkopen. Verder nemen mannen en vrouwen de tijd om hun verhaal van de dag te doen tegen wildvreemden. Daarnaast geven vrouwen hun baby’s de borst. Zonder één enkele gêne halen ze de borst te voorschijn en het kind begint te zogen. Dat is toch iets wat je bij ons niet meteen ziet. Sotramareizigers nemen ook kinderen van wildvreemden op de schoot alsof het hun eigen kinderen zijn. In de Malinese cultuur heerst er een soort van morele verplichting om als volwassene elk kind op te voeden, ook al is het niet het jouwe.

In mali heerst er ook een grote sociale controle: een Malinese vrouw wees ons op het feit dat we op onze zak moesten letten omdat er dieven zijn met een soort vloeistof die jouw zak zo openscheuren en er dan alles uithalen zonder dat je het merkt. Ook het betalen van de apprenti, de leerjongen in de sotrama, gebeurt onder een grote sociale controle: indien je niet genoeg teruggekregen hebt, zullen de Malinezen de apprenti hier snel op wijzen!

Om te weten welke sotrama je moet nemen moet je luisteren naar wat de apprenti roept. Om vanuit Bamako naar huis te gaan, moeten wij de sotrama nemen van de apprenti die het volgende roept: “é yirimadio é yiramadio é é …” Soms kan ik zelfs al communiceren zonder echt zeker te zijn of ik verstaan heb wat de apprenti nu juist gezegd heeft. Zo gaf ik bijvoorbeeld in de heenreis geld af aan de apprenti, deze vroeg vermoedelijk waarheen onze reis ging. Ik antwoordde: “Raidda”. Ik was toen wel even fier, want zonder te weten wat hij eigenlijk had gezegd, was ik erin geslaagd om een antwoord op zijn vraag te geven.

Een ander aardig iets is de manier waarop Malinezen de aandacht trekken. Ze maken dan een bepaald geluid door de tanden op elkaar te zetten: “ssssst, ssssst” Ik vind het eigenlijk iets heel onrespectvol en daarom reageer ik er niet op wanneer ik het hoor.

Tot slot heb ik gisteren ook voor het eerst mogen kennismaken met het geloof van de Malinees in fabels. Zo was er maandag een meisje in het internaat, Marie, die niet veel van zeg was aan tafel, terwijl het anders altijd een opgewekte meid is. Na de maaltijd heb ik even een gesprek met haar gevoerd. Ze vertelde me dat er tijdens het douchen een salamander in de douche zat. Ze had haar handdoek rond haar lichaam gewikkeld en was naar buiten gelopen om iets te zoeken om de salamander te vangen. Toen ze hem wou pakken, viel hij plots in haar emmer met water waarmee ze zich zou douchen. Wel, wat blijkt nu: In Mali gelooft men dat wanneer een salamander in de emmer van een jong meisje valt dat ze dan binnen de kortste keren zwanger zal geraken. Toen ze dat verteld had, barstte ze in tranen uit. Ik heb haar meteen gezegd dat het maar een fabel was en dat ze niet meteen zwanger zou geraken wanneer ze dat zelf niet wenste. Dat heeft haar toch wat gerustgesteld hoop ik. Ze was alleszins toch gestopt met wenen.

In het park op de bank, je weet wel nog, tijdens mijn siesta, heb ik een mooi stukje gelezen in een boek dat ik van in de bibliotheek op school had meegenomen. Ik laat jullie even meegenieten. Het komt uit het boek “Le Voyage” van Robert Blake en is geschreven in het Frans uiteraard.

-          Connais-tu cette fête que l’on appelle « l’Action de grâce ? »

-          Non !

-          Cette fête marque une pause au cours de laquelle on dit simplement: “Merci la vie!” L’humilité permet d’introduire « l’Action de grâce » dans notre quotidien et d’apprécier davantage les cadeaux que la vie nous offre. T’est-il déjà arrivé d’offrir un cadeau a une personne et de sentir que celle-ci ne l’appréciait pas vraiment ?

-          Hum ! Bah oui.

-          Et quelle fut ta réaction ?

-          Je n’ai plus eu envie de lui faire d’autres cadeaux.

-          Eh bien, c’est pareil pour la vie ! Plus tu en apprécies les cadeaux, plus elle a envie de t’en donner d’autres. Le jour où tu cesses d’apprécier ses cadeaux, elle aussi perd le goût de t’en faire !

Kort gezegd probeer ik hier, nog meer dan in België, te blijven genieten van de kleine dingen in het leven. Bijvoorbeeld genieten van leerlingen die vrolijk en vol overtuiging “Bonjour Sandra” komen zeggen terwijl ik in het secretariaat aan het werken ben. We moeten niet jaloers zijn op wat anderen meer hebben dan wijzelf, maar we moeten ons tevreden stellen met wat we al hebben; zowel tastbare bezittingen (computer) als ontastbare bezittingen (liefde).

Malinese groetjes!