Meer dan ooit... Mali: Er is voor alles een eerste keer ...

Dat heb ik de laatste dagen wel mogen ondervinden. Vul zelf maar in, in welke mate je de volgende gebeurtenissen zelf als positief of negatief zou ervaren.

22 september 2011: jour de l’indépendence.
Volgens Théo, een vriend van Katrien (vrijwilligster die hier enkele jaren geleden ook was en trouwens nog elke zomer terugkeert), is het niet jour de l’indépendence, maar nog altijd jour de la dépendence (de la France). Hij heeft ons die dag meegenomen naar Bamako, de hoofdstad van Mali. We zijn enkele van zijn vrienden Rastafari gaan bezoeken. Met één van hen heb ik een lang gesprek gehad over Mali. Hij vertelde me dat Frankrijk nog altijd een sterke invloed heeft op wat er in Mali gebeurt. Een voorbeeld hiervan: veel Malinezen gaan werken en studeren in het buitenland. Dat is, even tussen haakjes, ook de reden waarom we als blanke hier niet echt scheef bekeken worden; Malinezen reizen zelf veel en staan er dan ook voor open dat anderen dit ook doen. Om verder te gaan: het geld dat deze Malinezen vanuit het buitenland opsturen naar Mali is 3 x groter dan de som die de Franse overheid onder leiding van Sarkozy aan subsidies aan Mali geeft. Ja, je hebt het goed gelezen, 3 maal zo groot. In Mali heerst er ook een sterke vriendjespolitiek. De huidige president, Amadou Toumani Touré, is afkomstig uit Mopti, een stad hier vrij ver vandaan. Als je als Malinees ook van daar afkomstig bent, heb je al een serieus streepje voor op de andere Malinezen: meer kans op werk … Indien de president na democratische verkiezingen verandert, dan zal deze rangorde ook mee veranderen.

Malinees + brommer
= onafscheidelijk

De Niger

Fietsers in Bamako
"N'aies pas peur" is de boodschap!

Verkoop van aarden potten langs de weg

Typisch beeld van de vrouw in de straat

We hebben die dag ook kennis gemaakt met “les transports en commun du Mali” (het openbaar vervoer in Mali). Na een korte wandeling van Théo’s huis (op ongeveer 1 km van de school) tot aan de “Route de Ségou” (te vergelijken met een provinciale baan), namen we een moto-taxi. Deze zijn blauw. Hiervoor betaalden we 100 Cfa per persoon. Als je weet wat de wisselkoers is (1 EUR = 655 Cfa), betaal je echt weinig. Even verder aan de “poste de controle” (soort douane waar we de grens Niamana – Bamako oversteken) stapten we over op een Sotrama. Dit zijn groene camionetten, en hét typische openbaar vervoersmiddel van Mali bij uitstek. Aangekomen in Bamako, in de wijk Raidda, betaalden we de “apprenti” (leerjongen) elk 200 Cfa. Deze leerjongen moedigt mensen aan om met hun Sotrama mee te rijden. Je moet weten dat er zo duizenden Sotrama’s in de stad rondrijden. Er heerst dus een felle concurrentiestrijd. Telkens wanneer je in of uit een Sotrama wil stappen, doe je gewoon teken met de hand aan de apprenti, hij klopt dan met zijn hand op de Sotrama en zo weet de Sotramabestuurder wanneer hij moet stoppen en starten.

Parking voor sotrama's

Een naar Malinese normen nog sober geladen sotrama

Ik had Théo ook verteld dat ik de “curé” van de kathedraal van Bamako kende via een nonkel en een tante van mama. Hij noemt père (priester) Timothée en is in contact gekomen met onze familie zoveel jaren geleden via Nonkel Richard. Dit is een missionaris en een broer van tante Alice, de vrouw van peter Jef (de dooppeter van mama). En peter Jef is de broer van mijn meter Gislena (de mama van ons mama). Dit om even de familiale stamboom te schetsen. Hopelijk zijn jullie nog mee. Théo stelde me voor om meteen bij hem op bezoek te gaan. Wanneer Théo aanklopte aan de deur van Timothée was hij niet zo opgezet met zijn bezoek, maar toen Théo vertelde dat er een Belgische voor hem aan de deur stond, vroeg hij direct: “C’est Sandra?” Daarop liet hij ons meteen binnen en verwelkomde hij ons in zijn bureau met Coca Cola, Fanta, water, melk. Bij hem aan de muur hing ook een foto van Nonkel Richard. We vertelden over de familie en hij vertelde me ook dat hij dit jaar normaal gezien nog op bezoek zou gaan bij de zusters in Opwijk . Aan het einde van ons gesprek vroeg ik of ik een kleine foto van hem en mij mocht nemen (zie foto blog). Nadien stelde hij ons voor aan een Brusselse priester die ook naast de kathedraal van Bamako verbleef.

Ik en Abbé Timothée

Kathedraal Bamako

Zoals de titel van mijn tweede blogbericht zegt, is er voor alles een eerste keer. Zo ook voor het voelen van de eerste Malinese regendruppels op een blanke huid. Die kwamen er ’s avonds, op de dag van de onafhankelijkheid. We zaten bij Theo en zijn gezin (zijn vrouw Sidonie en zijn twee kinderen Marie en Diddi) toen er plots een hevige wind opstak, gevolgd door een regenbui van wel 1 uur lang. Alle ramen en deuren werden gesloten en alles wat maar kon wegwaaien, werd binnen gezet. We maakten het gezellig met kaarslicht.

Toen ik die avond thuiskwam kon ik ook zien dat mijn blanke huid toch wel wat rood was geworden van de Afrikaanse zon. Ik had me nochtans ingesmeerd met factor 50, maar de zon is onverbiddelijk op plaatsen waar je toch vergeet te smeren, mijn nek in dit geval.

De volgende dag heb ik ook een eerste elektriciteitspanne meegemaakt. Een korte weliswaar maar het was er één. Op school en bij de zusters zijn ze hierop voorzien. Een klein voorbeeld: elke computer is verbonden met een externe batterij, zodat wanneer er een elektriciteitpanne is, de computer niet meteen uitvalt. Ook de vriezer, de koelkast … zijn voorzien van zo’n extra batterij. Deze batterijen bleken vandaag, 6 oktober, toch niet zo efficiënt te zijn. De elektriciteit was namelijk weer uitgevallen, maar de computer viel toch uit ondanks de extra voeding door de batterij.

De avond waarop de eerste elektriciteitspanne plaatsvond, was de avond waarop we ook de eerste verjaardag in Afrika hebben gevierd. Het was namelijk de verjaardag van Sr Bernadette, de zuster van Malinese origine. Er was cake en frisdrank, en de kaarsjes werden allemaal mooi uitgeblazen. Hoe oud ze is geworden, weten we niet. In Mali is het namelijk verboden om iemands leeftijd te vragen als die persoon vermoedelijk ouder is dan jou. Ook het oudste dochtertje van Theo, Marie, was die dag jarig en werd 5 jaar.

Van links naar rechts: zr Margo, zr Carinne, zr Bernadette, zr Lydie, zr Rosanna, zr Jackie, Sara

Skypen met het thuisfront is ondertussen ook al meermaals gebeurd. De eerste keer had ik mama, Bart en meter Gislena aan de lijn. De verbinding was, boven alle verwachtingen, vrij goed. Toch heb ik de laatste tijd al wat problemen mogen ondervinden, maar ach ja, dit is Afrika. Ik heb die dag ook voor de eerste keer op mijn klarinet en mijn blokfluit gespeeld.

En dan was er die ene zondag 25 september 2011… net op de verjaardag van mijn mama: de eerste keer ziek in Mali. Maar met de goede hulp van de zusters en dokter Haïdara Aboubacar kwam ik er na drie dagen stilaan terug bovenop. Heden ten dage voel ik me terug kiplekker en even gezond als toen ik hier toegekomen ben op 18 september! Sara vertelde me dat wanneer je reis slecht is begonnen, dat het dan altijd een superreis wordt; in dit geval dan een “reis” van negen maanden.

29 en 30 september was het onthaaldag voor “le 1er et 2ième cycle”. Le 1er cycle komt overeen met het 1^ste tot en met het 6^de leerjaar bij ons. Le 2ième cycle komt overeen met het 1^ste tot en met het 3^de middelbaar bij ons. Ook de meisjes van de foyer zijn 29 september aangekomen. Ze zijn met 27. Om hen wat beter te leren kennen hebben we op 30 september kennismakingsspelletjes gespeeld.

Foyer: huiswerkbegeleiding

Foyer: Bénédicte, Arsiké, Josephine en Oumou bereiden de maaltijd

Foyer: kennismakingsspelletjes op de eerste dag

Foyer: Jennyfer

Foyer: Gisèle

Ik en enkele meisjes van de foyer bij de eerste kennismaking

Ik word letterlijk op handen gedragen door de meisjes van de foyer!

Jennyfer en Jackeline leren me een Afrikaans spelletje

Foyer: ik en Sara bij de meisjes

Foyer: Rachelle en Adeline

Zondag is steeds onze vrije dag. Dan hebben we tijd om uit te rusten en/of eropuit te trekken. Op zondag 2 oktober hebben ik en Sara een staptocht ondernomen richting “Campement de KANGABA”. Dit is een oase van rust op een klein uurtje stappen van de plaats waar we verblijven bij de zusters. Het is de ideale plaats voor mensen die houden van wat meer luxe. Je hebt er namelijk een zwembad, badmintonterreinen, toeristisch winkeltje … Je kan er zelfs djembélessen volgen of een tochtje met de kano ondernemen. Toeristen kunnen er ook overnachten, en de bar en het restaurant zijn beschikbaar voor iedereen die meer geld heeft dan de gemiddelde Malinese bewoner. Het contrast met de geuren en de drukte van Bamako is enorm.

Onderweg kom je wel eens rare figuren tegen: een skelet van een koe of ...

... jolende kindjes die "Babu" (= de blanken) roepen!

Campement de KANGABA

Lekker relaxen...

... en nadien een heerlijke duik in het water.

Deze week is het schooljaar dan officieel gestart. We hebben nu ook eindelijk onze lessenrooster gekregen (zie foto). Elke voormiddag zit ik steeds 2 uur op het secretariaat om wat administratieve taken te vervullen. Na de speeltijd sta ik soms leerkrachten bij om hun taak wat te verlichten. Klassen van 40 of 50 leerlingen zijn hier immers eerder regel dan uitzondering. Op dinsdag- en vrijdagnamiddag geef ik informaticales aan het 7^de jaar, telkens 2 uurtjes. Ik heb dinsdag mijn eerste lessen gegeven en dat veel echt goed mee. De leerlingen hebben respect voor hun leerkracht als je hen respect teruggeeft! Op woensdagnamiddag moet ik toezicht houden bij de 9^de jaars. Aangezien zij de oudste zijn op school dienen ze zich voor te bereiden op moeilijkere eindexamens. Op donderdagnamiddag zit ik de ene week in de bibliotheek en de andere week begeleid ik mee de culturele activiteiten. In de foyer (het internaat) moeten ik en Sara ook helpen bij het begeleiden van het huiswerk van de meisjes. Dit is telkens na avondmaal (rond 19u30) tot ongeveer 21u30. Maandagavond hebben ik en Sara samen de foyer. Elke woensdagavond sta ik samen met zuster Bernadette in voor de huiswerkbegeleiding. En om de veertien dagen donderdagavond doe ik samen met zuster Jacky de foyer. Op zaterdagnamiddag van 15u tot 17u30 is het telkens speelpleinwerking. Dit begint pas eind oktober. Dus ik vermoed dat we onze zaterdagen nu nog even vrij hebben. Behalve de voormiddag dan, want die is voorzien om te kuisen in onze kamer, badkamer en studio.

Lessenrooster + werkschema

Informaticaklas - voor Tom: zie bovenaan voor de ventilator, zo eentje hebben we ook in onze kamer
Ook een airco zoals wij thuis hebben is aanwezig, voor in het droogseizoen

Gisteren heb ik pasfoto’s laten trekken en hebben we ons visum verlengd. Dit werd vandaag door zuster Margo opgehaald aan het consulaat. We werden door haar trouwens vandaag verrast tijdens de speeltijd (recréation) met gefrituurde banaantjes. Lekkerrrr.. Ook mijn vliegtuigticket werd gisteren zonder problemen verlengd. Jullie kunnen me terug thuis verwachten op maandag 2 juli 2012. Ik kom aan in Zaventem om 5u25. In Bamako vertrek ik op zondag 1 juli omstreeks 21u30.

Gisteren hebben we nog enkele culturele ontdekkingen gedaan. Het was me al opgevallen dat er langs de kant van de weg in Bamako veel moeders met tweelingen zaten te bedelen. Dit is volgens de traditie in Mali. Deze mensen zijn daarom niet per se arm, maar de traditie wil dat families met tweelingen bedelen. Ook werden onze autoruiten weer eens ongewild gewassen door kuiswillige jongetjes.

Op de eerste schooldag kregen we ook hoogbezoek, namelijk van de Malinese minister van onderwijs. Dit en nog veel meer kunnen jullie zien op de foto’s bij dit blogbericht. En nog een mooie quote om mee te eindigen: “Soyez toujours dan la joie!”